{
  "contentStorage": "postgres",
  "title": "Zoeken",
  "url": "/nl/search-524.html",
  "entities": [
    {
      "customFields": [
        {
          "key": "line_termini",
          "value": "范科特兰公园–242街 ↔ 南渡口"
        },
        {
          "key": "line_stations",
          "value": "38站"
        },
        {
          "key": "line_opened",
          "value": "1904年（首段）"
        },
        {
          "key": "line_operator",
          "value": "纽约大都会运输署（MTA）"
        },
        {
          "key": "line_pattern",
          "value": "全时段慢车"
        }
      ],
      "id": "concept_nyc_line_1",
      "type": "concept",
      "title": "纽约地铁1号线",
      "slug": "nyc-subway-1",
      "aliases": [
        "1号线",
        "NYC 1"
      ],
      "summary": "范科特兰公园–242街至南渡口的全时段慢车，纵贯曼哈顿西侧百老汇走廊，共38站。",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit"
      ],
      "tags": [
        "tag-metro"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "zwiki_6724865647",
          "title": "纽约地铁1号线 — 维基百科",
          "url": "https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%BA%BD%E7%BA%A6%E5%9C%B0%E9%93%811%E5%8F%B7%E7%BA%BF",
          "locator": "中文维基百科，2026-10-31 查阅"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:49:13+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:49:13+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 1,
      "body": "## 概况\n\n1 号线沿曼哈顿西侧百老汇（Broadway）走廊运行，北起布朗克斯范科特兰公园–242 街，南至曼哈顿南端南渡口（South Ferry），全时段慢车，共 38 站。\n\n## 主要换乘\n\n- **范科特兰公园–242街**：北端终点\n- **168街**：A/C 线换乘\n- **125街**：往返新泽西/布朗克斯的通勤换乘\n- **时代广场–42街**：2/3/7/N/Q/R/W\n- **34街–宾州车站**：新泽西捷运、美铁\n- **南渡口**：史泰登岛渡轮\n\n## 车站列表（北→南）\n\n范科特兰公园–242街（Van Cortlandt Park–242nd St） - 238街 - 231街 - 玛布尔山–225街 - 215街 - 207街 - 迪克曼街 - 191街 - 181街 - 168街 - 157街 - 145街 - 137街–城市学院 - 125街 - 116街–哥伦比亚大学 - 大教堂公园路–110街 - 103街 - 96街 - 86街 - 79街 - 72街 - 66街–林肯中心 - 59街–哥伦布圆环 - 50街 - 时代广场–42街 - 34街–宾州车站 - 28街 - 23街 - 18街 - 14街 - 克里斯托弗街–石墙 - 休斯顿街 - 运河街 - 富兰克林街 - 钱伯斯街 - 科特兰–世贸中心 - 雷克托街 - 南渡口",
      "url": "/concepts/nyc-subway-1.html",
      "lang": "nl",
      "fallback": true,
      "availableLangs": [
        "zh"
      ],
      "conceptKind": "other"
    },
    {
      "customFields": [
        {
          "key": "system_opened",
          "value": "1904年10月27日"
        },
        {
          "key": "system_lines",
          "value": "28条运行线路"
        },
        {
          "key": "system_stations",
          "value": "472座（不重复计）"
        },
        {
          "key": "system_operator",
          "value": "纽约大都会运输署（MTA）"
        },
        {
          "key": "system_fare",
          "value": "2.90美元（OMNY/MetroCard）"
        },
        {
          "key": "system_hours",
          "value": "7×24小时"
        }
      ],
      "id": "concept_nyc_subway",
      "type": "concept",
      "title": "纽约地铁",
      "slug": "new-york-city-subway",
      "summary": "纽约地铁是全球规模最大、车站数量最多的地铁系统之一，共28条运行线路、472座车站，7×24小时运营，由MTA运营。",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit"
      ],
      "tags": [
        "tag-metro"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "zwiki_2408682323",
          "title": "纽约地铁 — 维基百科",
          "url": "https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%BA%BD%E7%BA%A6%E5%9C%B0%E9%93%81",
          "locator": "中文维基百科，2026-10-31 查阅"
        },
        {
          "id": "ewiki_3772538599",
          "title": "New York City Subway — Wikipedia",
          "url": "https://en.wikipedia.org/wiki/New_York_City_Subway",
          "locator": "English Wikipedia, accessed 2026-10-31"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:49:12+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:49:12+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 1,
      "body": "## 概况\n\n纽约地铁（New York City Subway）由纽约大都会运输署（MTA）运营，全长约 399 公里，含 28 条运行线路（编号 1–7 与字母 A–W）、472 座车站（不重复计），是世界上车站数量最多的地铁系统，也是美国规模最大的快速交通系统。自 1904 年开通以来，除极少数情况外保持 7×24 小时运营。\n\n## 线路结构\n\n系统由三段历史网络合并而成：\n\n- **IRT（原洲际快速铁路）**：1、2、3、4、5、6、7 号线\n- **BMT（原布鲁克林-曼哈顿运输）**：J/Z、L、M、N、Q、R、W 线\n- **IND（原独立地铁系统）**：A、B、C、D、E、F、G 线\n\n## 主要换乘站\n\n- **时代广场–42街**：1/2/3/7/N/Q/R/W 及摆渡\n- **富尔顿街**：A/C/J/Z/2/3/4/5 交汇\n- **亚特兰提大道–巴克莱中心**：B/D/N/Q/R/2/3/4/5\n- **大中央–42街**：4/5/6/7/S\n- **联合广场**：4/5/6/L/N/Q/R/W\n- **牙买加中心–帕森斯/阿彻**：E/J/Z 及长岛铁路\n\n## 票务与运行\n\n单程 2.90 美元（2026 年），使用 OMNY 非接触支付或 MetroCard；工作日高峰期各干线发车间隔 2–5 分钟，全天候运营但深夜部分线路缩线或改为慢车。",
      "url": "/concepts/new-york-city-subway.html",
      "lang": "nl",
      "fallback": true,
      "availableLangs": [
        "zh"
      ],
      "conceptKind": "other"
    },
    {
      "customFields": [
        {
          "key": "org_founded",
          "value": "1968年"
        },
        {
          "key": "org_hq",
          "value": "美国纽约州纽约市"
        },
        {
          "key": "org_systems",
          "value": "纽约地铁、MTA公共汽车、长岛铁路、大都会北方铁路、史泰登岛铁路"
        }
      ],
      "id": "organization_mta",
      "type": "organization",
      "title": "纽约大都会运输署",
      "slug": "mta-new-york",
      "summary": "纽约大都会运输署（MTA）是纽约都会区的公共交通管理机构，运营纽约地铁、公共汽车、长岛铁路、大都会北方铁路与史泰登岛铁路。",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit"
      ],
      "tags": [
        "tag-metro"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "zwiki_9333656940",
          "title": "大都会运输署 — 维基百科",
          "url": "https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%A4%A7%E9%83%BD%E4%BC%9A%E8%BF%90%E8%BE%93%E7%BD%B2",
          "locator": "中文维基百科，2026-10-31 查阅"
        },
        {
          "id": "ewiki_4808416677",
          "title": "Metropolitan Transportation Authority — Wikipedia",
          "url": "https://en.wikipedia.org/wiki/Metropolitan_Transportation_Authority",
          "locator": "English Wikipedia, accessed 2026-10-31"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:49:11+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:49:11+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 1,
      "body": "## 概况\n\n纽约大都会运输署（Metropolitan Transportation Authority，MTA）成立于 1968 年，是纽约州设立的公共机构，管理美国规模最大的公共交通网络，服务纽约市及郊区的通勤客流。\n\n## 运营系统\n\n- **纽约地铁**：28 条运行线路、472 座车站（不重复计），7×24 小时运营\n- **公共汽车**：5700 余辆，325 条以上线路（含快速公交 Select Bus Service）\n- **长岛铁路（LIRR）**：美国最繁忙的通勤铁路\n- **大都会北方铁路（Metro-North）**：服务哈德逊河谷与康涅狄格州\n- **史泰登岛铁路**：岛上唯一重轨线路\n\n## 资金与治理\n\n由纽约州、纽约市拨款与票价收入共同支持，董事会主席由纽约州州长提名。2023 年起实施拥堵收费相关的中央商务区收费（2025 年 1 月开始征收），为公共交通筹资。",
      "url": "/organizations/mta-new-york.html",
      "lang": "nl",
      "fallback": true,
      "availableLangs": [
        "zh"
      ],
      "orgKind": "public-corporation"
    },
    {
      "id": "place_de_koeln_bonn_flughafen",
      "type": "place",
      "title": "Station van Luchthaven Keulen/Bonn",
      "slug": "de-koeln-bonn-flughafen",
      "summary": "Het op 12 juni 2004 geopende station van Luchthaven Keulen/Bonn is een 420 m lang tunnelstation met vier sporen, 18 m onder de grond, waar ICE-, S-Bahn- en regionaal treinen de luchthaven Keulen/Bonn ontsluiten.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-railways"
      ],
      "tags": [
        "tag-rail",
        "tag-railway-station"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Bahnhof Köln/Bonn Flughafen — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/Bahnhof_K%C3%B6ln/Bonn_Flughafen",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:49:01+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:49:01+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 20,
      "body": "## Overzicht\n\nHet station werd op 12 juni 2004 geopend als onderdeel van de circa 15 km lange Flughafenschleife Keulen, die van het station Köln Messe/Deutz naar de hogesnelheidslijn Keulen–Rijn/Main loopt. Het was na Frankfurt en Düsseldorf het derde Duitse luchthavenstation met ICE-aansluiting en ligt als tunnelstation circa 18 m onder de grond tussen de beide terminals.\n\n## Bediende verbindingen\n\n- Langeafstandsverkeer: [[concept_ice_10|ICE 10]], [[concept_ice_41|ICE 41]] stoppen op het station; verdere ICE-verbindingen (o.a. naar Frankfurt en Stuttgart) vullen het aanbod aan\n- S-Bahn (stedelijke sneltrein): lijn S19 van de S-Bahn Köln\n- Regionaal verkeer: RE 6 (Rhein-Weser-Express) en verdere regionale verbindingen (o.a. naar Koblenz via de Linker Rheinstrecke)\n\n## Voorzieningen\n\nHet station bezit vier sporen aan twee 405 m lange en 9,40 m brede middenperrons onder een gewelfd glazen dak; tussen de stationkoppen bestaat een dubbele spoorverbinding voor in Keulen/Bonn eindigende ICE-treinen. Roltrappen en liften leiden naar de onderverdieping van Terminal 2; sinds 2007 bestaat een verbinding met Terminal 1.",
      "url": "/places/de-koeln-bonn-flughafen.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "railway_station",
      "coordinates": {
        "latitude": 50.8789,
        "longitude": 7.1192
      },
      "adminArea": "Nordrhein-Westfalen, Deutschland",
      "established": {
        "year": 2004,
        "precision": "year",
        "display": "2004"
      }
    },
    {
      "id": "place_de_stuttgart_hbf",
      "type": "place",
      "title": "Centraal station Stuttgart (Stuttgart Hauptbahnhof)",
      "slug": "de-stuttgart-hbf",
      "summary": "Het in 1922 geopende centraal station van Stuttgart is een kopstation met 16 sporen en circa 300.000 reizigers per dag; het wordt in het kader van het project Stuttgart 21 omgebouwd tot een ondergronds doorgangsstation.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-railways"
      ],
      "tags": [
        "tag-rail",
        "tag-railway-station"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Stuttgart Hauptbahnhof — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/Stuttgart_Hauptbahnhof",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:48:54+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:48:54+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 21,
      "body": "## Overzicht\n\nHet huidige stationsgebouw van Paul Bonatz werd op 23 oktober 1922 gedeeltelijk in gebruik genomen en is een kopstation. Het station behoort tot prijscategorie 1 en is met circa 300.000 reizigers en bezoekers per dag het vijfde drukste langeafstandsstation van de Deutsche Bahn. In het kader van het megaproject Stuttgart 21 wordt het omgebouwd tot een ondergronds, circa 90 graden gedraaid doorgangsstation met acht sporen; het Bonatz-gebouw blijft daarbij behouden.\n\n## Bediende verbindingen\n\n- Langeafstandsverkeer: [[concept_ice_11|ICE 11]], [[concept_ice_42|ICE 42]]; daarnaast verdere ICE-lijnen, ICE/TGV naar Parijs, diverse IC-lijnen en Railjet\n- S-Bahn (stedelijke sneltrein): ondergronds S-Bahnstation (sporen 101/102) met de lijnen S1–S6, S60\n- Regionaal verkeer: meerdere IRE-, RE- en RB-lijnen naar de omgeving\n\n## Voorzieningen\n\nHet kopstation beschikt over 16 bovengrondse sporen en twee ondergrondse S-Bahn-sporen. Onder het Arnulf-Klett-Platz ligt een ondergronds Stadtbahnstation (geopend in 1976) met vier sporen, dat o.a. wordt bediend door de lijnen U5, U6, U7 en U15.",
      "url": "/places/de-stuttgart-hbf.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "railway_station",
      "coordinates": {
        "latitude": 48.7839,
        "longitude": 9.1817
      },
      "adminArea": "Baden-Württemberg, Deutschland",
      "established": {
        "year": 1922,
        "precision": "year",
        "display": "1922"
      }
    },
    {
      "id": "place_de_frankfurt_hbf",
      "type": "place",
      "title": "Centraal station Frankfurt am Main (Frankfurt (Main) Hauptbahnhof)",
      "slug": "de-frankfurt-hbf",
      "summary": "Het in 1888 geopende centraal station van Frankfurt is met 25 bovengrondse sporen een van de grootste kopstations van Europa en met circa 460.000 reizigers per dag het op een na drukste langeafstandsstation van Duitsland.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-railways"
      ],
      "tags": [
        "tag-rail",
        "tag-railway-station"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Frankfurt (Main) Hauptbahnhof — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/Frankfurt_(Main)_Hauptbahnhof",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:48:53+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:48:53+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 21,
      "body": "## Overzicht\n\nHet Centralbahnhof Frankfurt werd op 18 augustus 1888 geopend. Als kopstation met 25 bovengrondse perronsporen (sporen 1–24 en 1a) behoort het tot prijscategorie 1; dagelijks maken circa 460.000 reizigers en bezoekers er gebruik van – het op een na grootste langeafstandsstation van Duitsland na Hamburg. Van de 22 ICE-lijnen bedienen er 12 het station.\n\n## Bediende verbindingen\n\n- Langeafstandsverkeer: [[concept_ice_4|ICE 4]] (Sprinter), [[concept_ice_11|ICE 11]], [[concept_ice_12|ICE 12]], [[concept_ice_41|ICE 41]], [[concept_ice_50|ICE 50]]; daarnaast verdere ICE-lijnen, ICE International naar Amsterdam en Brussel, TGV naar Parijs en Marseille, EC naar Milaan en ÖBB Nightjet\n- Metro: metrostation op het C-niveau, bediend door de lijnen U4 en U5\n- S-Bahn (stedelijke sneltrein): ondergronds S-Bahnstation (D-niveau) met vier sporen, bediend door de lijnen S1–S6, S8 en S9\n- Regionaal verkeer: talrijke RE- en RB-lijnen van de RMV; daarnaast drie tram- en meerdere buslijnen op het stationsplein\n\n## Voorzieningen\n\nHet kopstation bezit 25 bovengrondse perronsporen; ondergronds liggen het viersporige S-Bahntunnelstation (D-niveau) en het metrostation (C-niveau). De stationsbediening omvat meer dan 1.100 treinritten per dag.",
      "url": "/places/de-frankfurt-hbf.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "railway_station",
      "coordinates": {
        "latitude": 50.1069,
        "longitude": 8.6625
      },
      "adminArea": "Hessen, Deutschland",
      "established": {
        "year": 1888,
        "precision": "year",
        "display": "1888"
      }
    },
    {
      "id": "place_de_nordrhein_westfalen",
      "type": "place",
      "title": "Noordrijn-Westfalen",
      "slug": "de-nordrhein-westfalen",
      "summary": "Noordrijn-Westfalen is met rond 17,9 miljoen inwoners (volkstelling 2022) de bevolkingsrijkste Duitse deelstaat, heeft de hoofdstad Düsseldorf en rond 34.100 km² oppervlakte.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-geography",
        "category-history"
      ],
      "tags": [
        "tag-admin-division"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Nordrhein-Westfalen — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/Nordrhein-Westfalen",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:48:50+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:48:50+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 19,
      "body": "## Overzicht\n\nNoordrijn-Westfalen ligt in het westen van Duitsland aan de grens met Nederland en België. De hoofdstad is Düsseldorf, de grootste stad is Keulen. De deelstaat omvat rond 34.100 km² en heeft met ongeveer 17,9 miljoen inwoners (volkstelling 2022) de grootste bevolking van alle deelstaten. De ISO-3166-2-code is DE-NW. NRW werd in 1946 door de Britse bezettingsmacht opgericht.\n\n## Bestuurlijke indeling\n\nDe deelstaat is verdeeld in 5 regierungsbezirke (bestuursdistricten): Arnsberg, Detmold, Düsseldorf, Keulen en Münster. Daaronder bestaan 31 kreise (waaronder de StädteRegion Aken als bijzondere vorm) en 22 kreisfreie steden (stadsdistricten) – veruit het grootste aantal kreisfreie steden in Duitsland.\n\n## Grootste steden\n\n- Keulen（rond 1,1 miljoen inwoners）\n- Düsseldorf（rond 620.000 inwoners）\n- Dortmund（rond 590.000 inwoners）\n- Essen（rond 580.000 inwoners）\n- Duisburg（rond 500.000 inwoners）\n\n## Vervoer\n\nNRW heeft het dichtste vervoersnet van Duitsland: Keulen en Düsseldorf zijn centrale ICE-knooppunten, de luchthaven Düsseldorf de grootste van de deelstaat, en in het Ruhrgebied verbinden S-Bahn, stoptreinen en trams het dichtbevolkte stedelijke gebied Rijn-Ruhr.\n\n## Economie\n\nNRW is de economisch sterkste regio van Duitsland met veelzijdige industrie in het Ruhrgebied en aan de Rijn (chemie, machinebouw, energie, media), staalindustrie en vele concernhoofdkantoren.",
      "url": "/places/de-nordrhein-westfalen.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "Bundesland",
      "coordinates": {
        "latitude": 51.48,
        "longitude": 7.55
      },
      "adminArea": "Deutschland",
      "established": {
        "year": 1946,
        "precision": "year",
        "display": "1946 (Gründung des Landes)"
      }
    },
    {
      "id": "organization_flixbus",
      "type": "organization",
      "title": "Flixbus GmbH",
      "slug": "flixbus",
      "summary": "Flixbus is een in 2013 gestart Duits vervoerbedrijf met zetel in München, dat tegenwoordig het grootste langeafstandbusnet van Europa exploiteert en tot Flix SE behoort.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-road-transport"
      ],
      "tags": [
        "tag-bus",
        "tag-transit-operator"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Flixbus — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/Flixbus",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        },
        {
          "id": "flixbus",
          "title": "FlixBus Deutschland — offizielle Website",
          "url": "https://www.flixbus.de",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:48:46+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:48:46+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 21,
      "body": "## Overzicht\n\nFlixbus werd in 2011 door Daniel Krauss, Jochen Engert en André Schwämmlein als startup in München opgericht en begon in februari 2013 – onmiddellijk na de liberalisering van de Duitse langeafstandbusmarkt – met de eerste drie lijnen in Beieren. Door de overname van de concurrent MeinFernbus in januari 2015 werd Flixbus onbetwiste marktleider in Duitsland. In augustus 2016 volgde de overname van de Postbus van Deutsche Post, waardoor het bedrijf circa 80 % van de Duitse langeafstandbusmarkt controleerde; in juli 2016 nam Flixbus bovendien de Europese activiteiten van Megabus over.\n\nHet bedrijf werkt met een platformmodel: de bussen rijden in opdracht van meer dan 1.000 regionale buspartners, terwijl Flix de netwerkplanning, dienstregeling, prijsstelling, verkoop, marketing en klantenservice verzorgt. In april 2022 werd de rechtsvorm van de GmbH omgezet naar Flix SE. Tot de Flix-groep behoren verder FlixTrain (sinds 2018), het Amerikaanse Greyhound Lines (sinds 2021) en de Turkse exploitant Kâmil Koç. Het net omvat rond 45 landen in Europa, Noord- en Zuid-Amerika, Azië en Oceanië met meer dan 300.000 dagelijkse verbindingen naar meer dan 8.700 bestemmingen; in totaal hebben sinds de start meer dan 500 miljoen passagiers van het aanbod gebruikgemaakt.\n\n## Verbindingen\n\nIn Duitsland exploiteert Flixbus een landdekkend langeafstandbusnet; belangrijke knooppunten zijn de Zentraler Omnibusbahnhof (ZOB) Berlin bij de Funkturm, de ZOB Hamburg bij het Hauptbahnhof, de ZOB München aan de Hackerbrücke, de Fernbusterminal bij het Frankfurter Hauptbahnhof evenals de langeafstandbushaltes bij de hoofdstations van Keulen, Düsseldorf, Dresden, Leipzig en Stuttgart. Belangrijke Duitse binnenlandse assen zijn o.a. Hamburg–Berlijn, Berlijn–München, Keulen–Berlijn, Düsseldorf–Frankfurt en Berlijn–Dresden.\n\nLet op: dienstregelingen en haltes veranderen vaak; voor actuele informatie zie flixbus.de.",
      "url": "/organizations/flixbus.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "orgKind": "coach_operator",
      "founded": {
        "year": 2013,
        "precision": "year",
        "display": "2013 (Fahrbetriebsstart Februar 2013; Unternehmensgründung 2011 in München)"
      },
      "headquartersNote": "München, Deutschland (Flix SE, zuvor Flixbus GmbH)"
    },
    {
      "customFields": [
        {
          "key": "line_daily_ridership",
          "value": "rund 123.000 Fahrgäste pro Tag (2018)"
        },
        {
          "key": "line_depots",
          "value": "Betriebshof Langwasser"
        },
        {
          "key": "line_last_extension",
          "value": "27. November 1999 (Herrnhütte – Flughafen)"
        },
        {
          "key": "line_length",
          "value": "13,2 km"
        },
        {
          "key": "line_max_speed",
          "value": "80 km/h"
        },
        {
          "key": "line_opened",
          "value": "1984"
        },
        {
          "key": "line_operator",
          "value": "VAG Verkehrs-Aktiengesellschaft Nürnberg"
        },
        {
          "key": "line_owner",
          "value": "VAG Verkehrs-Aktiengesellschaft Nürnberg"
        },
        {
          "key": "line_rolling_stock",
          "value": "DT3, vollautomatischer Betrieb (seit 2010)"
        },
        {
          "key": "line_stations",
          "value": "16"
        },
        {
          "key": "line_status",
          "value": "In Betrieb"
        },
        {
          "key": "line_structure",
          "value": "Tunnelstrecke von Röthenbach über die Nürnberger Innenstadt zum Flughafen; zwischen Rathenauplatz und Rothenburger Straße gemeinsame Strecke mit der U3; seit 2010 fahrerloser Betrieb (Projekt RUBIN)"
        },
        {
          "key": "line_termini",
          "value": "Röthenbach – Flughafen"
        }
      ],
      "id": "concept_ubahn_nuernberg_u2",
      "type": "concept",
      "title": "Lijn U2 (metro van Neurenberg)",
      "slug": "ubahn-nuernberg-u2",
      "summary": "De U2 is een 13,2 km lange lijn van de metro van Neurenberg met 16 stations; hij werd geopend op 28 januari 1984 en rijdt sinds 1999 van Röthenbach tot de luchthaven, sinds 2010 bestuurderloos.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-urban-rail"
      ],
      "tags": [
        "tag-metro",
        "tag-metro-line"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "U-Bahn-Linie U2 (Nürnberg) — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/U-Bahn-Linie_U2_(N%C3%BCrnberg)",
          "locator": "Abschnitte Verlauf und Stationen; abgerufen 2026-10-28"
        },
        {
          "id": "vag-network-202603",
          "title": "VAG：U-Bahn-Liniennetz Nürnberg, Fürth",
          "url": "https://www.vag.de/fileadmin/user_upload/06_dokumente/Netz/UBahn_Liniennetz_03-26.pdf",
          "locator": "Stand: 24.03.2026"
        },
        {
          "id": "vgn-u2-special-20261019",
          "title": "VGN：U2 Sonderfahrplan 19.10.–30.10.2026",
          "url": "https://www.vgn.de/ib/site/publication/ttb/vgn:11002:H:j26:24-1792730838.pdf",
          "locator": "Montag–Freitag (Schule), Samstag, Sonn- und Feiertag; beide Richtungen"
        },
        {
          "id": "vgn-u2-special-20261102",
          "title": "VGN：U2 Sonderfahrplan 02.11.–06.11.2026",
          "url": "https://www.vgn.de/ib/site/publication/ttb/vgn:11002:H:j26:25-1792730818.pdf",
          "locator": "Montag–Freitag (schulfrei); Verkehrshinweis"
        },
        {
          "id": "vgn-u2-special-20261109",
          "title": "VGN：U2 Sonderfahrplan 09.11.–20.11.2026",
          "url": "https://www.vgn.de/ib/site/publication/ttb/vgn:11002:H:j26:26-1792730819.pdf",
          "locator": "Montag–Freitag (Schule); Verkehrshinweis"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:48:41+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:48:41+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 52,
      "body": "## Overzicht\n\nDe lijn U2 is 13,2 kilometer lang en bedient 16 stations. Ze rijdt van Röthenbach in het zuidwesten van Neurenberg via het Plärrer, het Hauptbahnhof en het Rathenauplatz tot de luchthaven in het noorden. Het eerste trajectdeel tussen Plärrer en Schweinau werd op 28 januari 1984 geopend; in 1999 bereikte de lijn haar huidige eindpunt bij de luchthaven. Het traject tussen Ziegelstein en Flughafen is het enige enkelsporige tunneltraject van een Duitse metro. Sinds januari 2010 rijdt de U2 volledig bestuurderloos.\n\n## Exploitant\n\nExploitant is de [[organization_vag_nuernberg|VAG Neurenberg]].\n\n\n## Geschiedenis\n\nDe U2 werd op 28 januari 1984 tussen Plärrer en Schweinau geopend en in meerdere fasen richting het noorden verlengd. Op 27 november 1999 bereikte ze met het trajectdeel Herrnhütte – Flughafen haar huidige eindpunt. In 2010 werd de lijn omgesteld naar volautomatische bestuurderloze exploitatie (RUBIN); de oudere DT1- en DT2-treinen werden vervolgens overgeplaatst naar de U1.\n## Stations\n\nStations in rijrichting (van Röthenbach naar Flughafen):\n\n- Röthenbach\n- Hohe Marter\n- Schweinau\n- St. Leonhard\n- Rothenburger Straße\n- Plärrer\n- Opernhaus\n- Nürnberg Hauptbahnhof\n- Wöhrder Wiese\n- Rathenauplatz\n- Rennweg\n- Schoppershof\n- Nordostbahnhof\n- Herrnhütte\n- Ziegelstein\n- Flughafen",
      "url": "/concepts/ubahn-nuernberg-u2.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "conceptKind": "metro_line"
    },
    {
      "customFields": [
        {
          "key": "line_depots",
          "value": "Betriebswerke Barmbek, Farmsen und Billstedt (seit August 2020, hauptsächlich für U2 und U4)"
        },
        {
          "key": "line_last_extension",
          "value": "9. März 1991 (Niendorf Markt – Niendorf Nord); seit dem Linientausch mit der U3 im Jahr 2009 endet die Linie in Mümmelmannsberg"
        },
        {
          "key": "line_length",
          "value": "24,5 km"
        },
        {
          "key": "line_max_speed",
          "value": "80 km/h"
        },
        {
          "key": "line_opened",
          "value": "1913"
        },
        {
          "key": "line_operator",
          "value": "Hamburger Hochbahn AG"
        },
        {
          "key": "line_owner",
          "value": "Freie und Hansestadt Hamburg (Betreiber: Hamburger Hochbahn AG)"
        },
        {
          "key": "line_rolling_stock",
          "value": "DT5; daneben sind noch DT4 (seit 1989) bis zur schrittweisen Ausmusterung im Einsatz"
        },
        {
          "key": "line_stations",
          "value": "25"
        },
        {
          "key": "line_status",
          "value": "In Betrieb"
        },
        {
          "key": "line_structure",
          "value": "Niendorf Nord – Schlump – Jungfernstieg – Hauptbahnhof Nord – Berliner Tor – Billstedt – Mümmelmannsberg; 24,543 km, 25 Stationen"
        },
        {
          "key": "line_termini",
          "value": "Niendorf Nord – Mümmelmannsberg"
        }
      ],
      "id": "concept_ubahn_hamburg_u2",
      "type": "concept",
      "title": "Lijn U2 (metro van Hamburg)",
      "slug": "ubahn-hamburg-u2",
      "summary": "De U2 is een 24,5 km lange lijn van de Hamburgse metro met 25 stations; haar eerste deeltraject werd op 21 oktober 1913 geopend, zij rijdt van Niendorf Nord over de binnenstad naar Mümmelmannsberg.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-urban-rail"
      ],
      "tags": [
        "tag-metro",
        "tag-metro-line"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "U-Bahn-Linie U2 (Hamburg) — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/U-Bahn-Linie_U2_(Hamburg)",
          "locator": "Abschnitte Verlauf und Stationen; abgerufen 2026-10-28"
        },
        {
          "id": "hvv-map",
          "title": "hvv U/S/A/R-Plan",
          "url": "https://www.hvv.de/resource/blob/120104/3ff58f395fa6e8d4818231b0573b0bc6/hvv_usar-plan.pdf",
          "locator": "线路图截至2026年6月1日；2026年10月29日查阅"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:48:36+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:48:36+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 24,
      "body": "## Overzicht\n\nDe lijn U2 is 24,5 kilometer lang en bedient 25 stations. Zij rijdt van Niendorf Nord over de Schlump en de binnenstad (Jungfernstieg, Hauptbahnhof Nord) naar Mümmelmannsberg. Het eerste deeltraject tussen Schlump en Emilienstraße werd op 21 oktober 1913 geopend; de lijnnaam U2 werd ingevoerd bij de dienstregelingwisseling op 22 mei 1966. Door de lijnruil van 2009 eindigt de U2 sindsdien in Mümmelmannsberg, terwijl de U3 weer een ringlijn werd.\n\n## Exploitant\n\nExploitant is de [[organization_hamburger_hochbahn|Hamburger Hochbahn AG]].\n\n\n## Geschiedenis\n\nDe U2 ging op 21 oktober 1913 op het traject Schlump–Emilienstraße in bedrijf; in 1914 volgde de verlenging naar de Hellkamp, waarvan het station in 1964 werd opgeheven en in 1965 door de Lutterothstraße werd vervangen. In de daaropvolgende decennia werd de lijn naar het westen verlengd: 1966 naar Hagenbecks Tierpark, 1985 naar Niendorf Markt en op 9 maart 1991 naar het huidige eindpunt Niendorf Nord. Bij de lijnruil van 2009 werden de oostelijke trajecten van U2 en U3 achter het Berliner Tor geruild; sindsdien eindigt de U2 in Mümmelmannsberg, waar zij sinds 29 september 1990 (toen als U3) rijdt.\n## Stations\n\nStations in rijrichting (van Niendorf Nord naar Mümmelmannsberg):\n\n- Niendorf Nord\n- Schippelsweg\n- Joachim-Mähl-Straße\n- Niendorf Markt\n- Hagendeel\n- Hagenbecks Tierpark\n- Lutterothstraße\n- Osterstraße\n- Emilienstraße\n- Christuskirche\n- Schlump\n- Messehallen\n- Gänsemarkt\n- Jungfernstieg\n- Hauptbahnhof Nord\n- Berliner Tor\n- Burgstraße\n- Hammer Kirche\n- Rauhes Haus\n- Horner Rennbahn\n- Legienstraße\n- Billstedt\n- Merkenstraße\n- Steinfurther Allee\n- Mümmelmannsberg",
      "url": "/concepts/ubahn-hamburg-u2.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "conceptKind": "metro_line"
    },
    {
      "id": "place_de_duesseldorf_flughafen",
      "type": "place",
      "title": "Station van Luchthaven Düsseldorf",
      "slug": "de-duesseldorf-flughafen",
      "summary": "Het op 26 mei 2000 geopende luchthavenstation van Düsseldorf is een van de twee langeafstandsstations van de stad, aan de hogesnelheidslijn Keulen–Duisburg, en wordt via de automatische zweefbaan SkyTrain met de terminals verbonden.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-railways"
      ],
      "tags": [
        "tag-rail",
        "tag-railway-station"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Düsseldorf Flughafen Bahnhof — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/D%C3%BCsseldorf_Flughafen_Bahnhof",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:59+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:59+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 20,
      "body": "## Overzicht\n\nHet station werd op 26 mei 2000 geopend en ligt aan de noordoostelijke rand van het luchthaventerrein aan de voor 200 km/h uitgebouwde lijn Keulen–Duisburg. Het is naast het centraal station van Düsseldorf het tweede langeafstandsstation van de stad en vervult ook de functie van streekvervoer voor het aangrenzende Ratingen. De bestuurloze SkyTrain verbindt het station met de terminals (haltes: station, parkeergarage P4, terminals A/B en C). Circa 40 langeafstandstreinen stopten hier dagelijks (stand 2014).\n\n## Bediende verbindingen\n\n- Langeafstandsverkeer: [[concept_ice_10|ICE 10]], [[concept_ice_41|ICE 41]] en [[concept_ice_43|ICE 43]] stoppen hier; daarnaast IC-treinen en afzonderlijke Thalys-verbindingen van/naar Parijs\n- S-Bahn (stedelijke sneltrein): lijn S1 van de S-Bahn Rhein-Ruhr op het S-Bahnperron\n- Regionaal verkeer: RE 1 (NRW-Express), RE 5 (Rhein-Express) en RE 19 (Rhein-IJssel-Express) stoppen aan de langeafstandsperrons\n\n## Voorzieningen\n\nHet station bezit gescheiden perrons voor het langeafstands- en regionale verkeer enerzijds en de S-Bahn anderzijds; de sporen lopen door tot in de onderdoorgang onder de startbanen van de luchthaven. Het stationsgebouwcomplex werd samen met de SkyTrain vanaf 2000 opgericht; het vroeger ten noorden van de luchthaven gelegen haltepunt Kalkum verviel met de ingebruikname.",
      "url": "/places/de-duesseldorf-flughafen.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "railway_station",
      "coordinates": {
        "latitude": 51.2917,
        "longitude": 6.7864
      },
      "adminArea": "Nordrhein-Westfalen, Deutschland",
      "established": {
        "year": 2000,
        "precision": "year",
        "display": "2000"
      }
    },
    {
      "id": "place_de_leipzig_hbf",
      "type": "place",
      "title": "Centraal station Leipzig (Leipzig Hauptbahnhof)",
      "slug": "de-leipzig-hbf",
      "summary": "Het in 1915 geopende centraal station van Leipzig is met 83.640 m² overbouwde oppervlakte qua oppervlakte het grootste kopstation van Europa en verbindt 23 perronsporen met de S-Bahntunnel (City-Tunnel) onder het stadscentrum.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-railways"
      ],
      "tags": [
        "tag-rail",
        "tag-railway-station"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Leipzig Hauptbahnhof — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/Leipzig_Hauptbahnhof",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:47+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:47+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 21,
      "body": "## Overzicht\n\nHet centraal station werd op 4 december 1915 voltooid als gezamenlijk station van de Pruisische en de Koninklijke Saksische staatsspoorwegen. Met een overbouwde oppervlakte van 83.640 m² is het qua oppervlakte het grootste kopstation van Europa; de stationshal is 298 m breed. Dagelijks maken circa 120.000 reizigers en bezoekers gebruik van het station van prijscategorie 1.\n\n## Bediende verbindingen\n\n- Langeafstandsverkeer: [[concept_ice_11|ICE 11]], [[concept_ice_28|ICE 28]], [[concept_ice_50|ICE 50]]; daarnaast IC-lijnen (o.a. IC 55 naar Keulen) en FlixTrain\n- S-Bahn (stedelijke sneltrein): knooppunt van de S-Bahn Mitteldeutschland – sinds 15 december 2013 via de ondergrondse City-Tunnel, bediend door de lijnen S1–S6 en S5X\n- Regionaal verkeer: RE- en RB-lijnen o.a. naar Chemnitz, Cottbus, Maagdenburg en Dresden\n\n## Voorzieningen\n\nHet kopstation bezit 23 sporen: 20 perronsporen in de grote hal, twee sporen in de ondergrondse City-Tunnel en één spoor van het museumstation. De twee helften van de hal zijn sinds de verbouwing in de jaren negentig elk voorzien van een winkelcentrum (Promenaden Hauptbahnhof).",
      "url": "/places/de-leipzig-hbf.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "railway_station",
      "coordinates": {
        "latitude": 51.3453,
        "longitude": 12.3822
      },
      "adminArea": "Sachsen, Deutschland",
      "established": {
        "year": 1915,
        "precision": "year",
        "display": "1915"
      }
    },
    {
      "id": "place_de_muenchen_hbf",
      "type": "place",
      "title": "Centraal station München (München Hauptbahnhof)",
      "slug": "de-muenchen-hbf",
      "summary": "Het centraal station van München, voor het eerst in bedrijf genomen in 1839/1849, is met 32 bovengrondse sporen, twee S-Bahn-tunnelsporen en twee metrostations een van de belangrijkste knooppuntstations van Duitsland met circa 400.000 reizigers per dag.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-railways"
      ],
      "tags": [
        "tag-rail",
        "tag-railway-station"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "München Hauptbahnhof — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/M%C3%BCnchen_Hauptbahnhof",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:48+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:48+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 21,
      "body": "## Overzicht\n\nOp de huidige plaats bestond vanaf 1848/1849 een eerste station; de stationsgeschiedenis gaat terug tot het voorlopige Marsfeld-Bahnhof van 1839. Het kopstation is na Hamburg en Frankfurt am Main het derde drukste langeafstandsstation van de Deutsche Bahn met circa 400.000 reizigers en bezoekers per dag. Het huidige hoofdhallengebied (sporen 11–26) stamt uit het jaar 1960; sinds 2019 worden stationsgebouw en station verbouwd in het kader van het project Tweede Stamlijn en de stationsoptimalisering.\n\n## Bediende verbindingen\n\n- Langeafstandsverkeer: [[concept_ice_11|ICE 11]], [[concept_ice_18|ICE 18]], [[concept_ice_25|ICE 25]], [[concept_ice_28|ICE 28]], [[concept_ice_29|ICE 29]], [[concept_ice_41|ICE 41]], [[concept_ice_42|ICE 42]]; daarnaast IC/EC (o.a. naar Zürich en Innsbruck), TGV naar Parijs en Railjet naar Wenen\n- Metro: twee stations van de [[organization_mvg|MVG]] – één voor [[concept_ubahn_muenchen_u1|U1]]/[[concept_ubahn_muenchen_u2|U2]]/[[concept_ubahn_muenchen_u7|U7]]/[[concept_ubahn_muenchen_u8|U8]] (geopend in 1980) en één voor [[concept_ubahn_muenchen_u4|U4]]/[[concept_ubahn_muenchen_u5|U5]] (geopend in 1984)\n- S-Bahn (stedelijke sneltrein): ondergronds stamlijnstation (geopend in 1972) met twee sporen\n- Regionaal verkeer: RE/RB-lijnen o.a. naar Regensburg, Passau, Lindau en Garmisch-Partenkirchen, vertrekkend vanaf het Holzkirchner en het Starnberger Flügelbahnhof\n\n## Voorzieningen\n\nHet kopstation beschikt over 32 bovengrondse perronsporen; aanvullend zijn er twee S-Bahn-tunnelsporen en twee metrostations. Het stationsgebied beslaat circa 760.000 m².",
      "url": "/places/de-muenchen-hbf.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "railway_station",
      "coordinates": {
        "latitude": 48.1404,
        "longitude": 11.5577
      },
      "adminArea": "Bayern, Deutschland",
      "established": {
        "year": 1849,
        "precision": "year",
        "display": "1849"
      }
    },
    {
      "id": "concept_germany_admin_divisions",
      "type": "concept",
      "title": "Bestuurlijke indeling van Duitsland",
      "slug": "germany-admin-divisions",
      "summary": "De bestuurlijke indeling van Duitsland volgt het federale principe met de Bond (Bund), 16 deelstaten en daaronder regierungsbezirke (bestuursdistricten), kreise en gemeenten.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-geography"
      ],
      "tags": [
        "tag-admin-division"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Verwaltungsgliederung Deutschlands — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/Verwaltungsgliederung_Deutschlands",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:44+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:44+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 19,
      "body": "## Overzicht\n\nDuitsland is een federale bondsstaat: de wetgeving en het bestuur zijn verdeeld over de Bond (Bund) en 16 deelstaten, die eigen grondwetten, parlementen (Landtage) en regeringen hebben. De deelstaten zijn vertegenwoordigd in de Bundesrat; het gemeentelijk zelfbestuur wordt gegarandeerd door artikel 28 van de Grundgesetz.\n\n## Niveaus\n\n- **Bond (Bund)**: de Bondsrepubliek Duitsland als federale totaliteitsstaat\n- **Deelstaten (16)**: Baden-Württemberg ([[place_de_baden_wuerttemberg|Baden-Württemberg]]), Beieren ([[place_de_bayern|Beieren]]), Berlijn ([[place_de_berlin|Berlijn]]), Brandenburg ([[place_de_brandenburg|Brandenburg]]), Bremen ([[place_de_bremen|Bremen]]), Hamburg ([[place_de_hamburg|Hamburg]]), Hessen ([[place_de_hessen|Hessen]]), Mecklenburg-Voor-Pommeren ([[place_de_mecklenburg_vorpommern|Mecklenburg-Voor-Pommeren]]), Nedersaksen ([[place_de_niedersachsen|Nedersaksen]]), Noordrijn-Westfalen ([[place_de_nordrhein_westfalen|Noordrijn-Westfalen]]), Rijnland-Palts ([[place_de_rheinland_pfalz|Rijnland-Palts]]), Saarland ([[place_de_saarland|Saarland]]), Saksen ([[place_de_sachsen|Saksen]]), Saksen-Anhalt ([[place_de_sachsen_anhalt|Saksen-Anhalt]]), Sleeswijk-Holstein ([[place_de_schleswig_holstein|Sleeswijk-Holstein]]), Thüringen ([[place_de_thueringen|Thüringen]])\n- **Regierungsbezirke (bestuursdistricten)**: nog slechts in vier Flächenländer – Baden-Württemberg (4), Beieren (7), Hessen (3) en Noordrijn-Westfalen (5). Rijnland-Palts schafte zijn bezirke in 2000 af, Saksen-Anhalt in 2004, Nedersaksen per 1 januari 2005; Saksen voegde in 2008 de regierungsbezirke samen tot drie Direktionsbezirke en bracht ze per 1 maart 2012 samen tot de Landesdirektion Sachsen. Brandenburg, Mecklenburg-Voor-Pommeren en Thüringen vormden in 1990 geen bezirke; Sleeswijk-Holstein en het Saarland hebben er nooit gehad.\n- **Kreise**: Duitsland is verdeeld in 400 kreise – 294 landkreise (plattelandsdistricten) (in Noordrijn-Westfalen en Sleeswijk-Holstein „Kreise“) en 106 kreisfreie steden (stadsdistricten) (stand: eind 2024).\n- **Gemeenten**: rond 10.800 gemeenten (ongeveer 10.786, stand 2024) als laagste gemeentelijke niveau, deels georganiseerd in Verwaltungsgemeinschaften en Ämter.\n\n## Stadsstaten\n\nBerlijn, Hamburg en Bremen zijn stadsstaten: zij vormen tegelijk deelstaat en gemeente en hebben geen landkreise (plattelandsdistricten). Berlijn is verdeeld in 12 Bezirke (districten), Hamburg in 7 Bezirke; Bremen bestaat uit de twee stadsgemeenten Bremen en Bremerhaven.",
      "url": "/concepts/germany-admin-divisions.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "conceptKind": "theme"
    },
    {
      "id": "place_de_mecklenburg_vorpommern",
      "type": "place",
      "title": "Mecklenburg-Voor-Pommeren",
      "slug": "de-mecklenburg-vorpommern",
      "summary": "Mecklenburg-Voor-Pommeren ligt aan de Oostzee, heeft de hoofdstad Schwerin, rond 23.300 km² oppervlakte en ongeveer 1,61 miljoen inwoners (volkstelling 2022).",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-geography",
        "category-history"
      ],
      "tags": [
        "tag-admin-division"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Mecklenburg-Vorpommern — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/Mecklenburg-Vorpommern",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:41+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:41+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 19,
      "body": "## Overzicht\n\nMecklenburg-Voor-Pommeren ligt in het noordoosten van Duitsland aan de Oostzee en is met rond 1,61 miljoen inwoners (volkstelling 2022) de dunstbevolkte deelstaat. De hoofdstad is Schwerin, grootste stad is Rostock. De deelstaat omvat rond 23.300 km². De ISO-3166-2-code is DE-MV. De deelstaat trad in 1990 in het kader van de hereniging toe tot de Bondsrepubliek.\n\n## Bestuurlijke indeling\n\nDe deelstaat vormde in 1990 geen regierungsbezirke (bestuursdistricten); er is slechts een op een regioniveau gelijkend planningsgebied. Onder het deelstaatniveau bestaan sinds de kringhervorming van 2011 zes landkreise (plattelandsdistricten) en 2 kreisfreie steden (stadsdistricten) (Rostock en Schwerin).\n\n## Grootste steden\n\n- Rostock（rond 210.000 inwoners）\n- Schwerin（rond 96.000 inwoners）\n- Neubrandenburg（rond 64.000 inwoners）\n- Greifswald（rond 60.000 inwoners）\n\n## Vervoer\n\nRostock met zijn zeehaven en de veerverbinding naar Denemarken en Zweden is het belangrijkste verkeersknooppunt; de A 19 en A 20 (Oostzeesnelweg) evenals ICE-verbindingen naar Berlijn en Hamburg bepalen het vervoersnet.\n\n## Economie\n\nBelangrijk zijn toerisme aan de Oostzeekust en de Mecklenburgse meren (o.a. de Müritz), land- en voedingsmiddeleneconomie, scheepsbouw en maritieme industrie evenals een groeiende windenergiesector.",
      "url": "/places/de-mecklenburg-vorpommern.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "Bundesland",
      "coordinates": {
        "latitude": 53.77,
        "longitude": 12.56
      },
      "adminArea": "Deutschland",
      "established": {
        "year": 1990,
        "precision": "year",
        "display": "1990 (Beitritt nach der Wiedervereinigung)"
      }
    },
    {
      "id": "organization_vag_nuernberg",
      "type": "organization",
      "title": "VAG Verkehrs-Aktiengesellschaft Nürnberg",
      "slug": "vag-nuernberg",
      "summary": "De VAG Verkehrs-Aktiengesellschaft Nürnberg, opgericht in 1959 en een dochter van de Städtische Werke Nürnberg, exploiteert de drie U-Bahn-lijnen, het tramnet en de buslijnen van Neurenberg.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-urban-rail",
        "category-road-transport"
      ],
      "tags": [
        "tag-metro",
        "tag-bus",
        "tag-transit-operator"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "VAG Verkehrs-Aktiengesellschaft Nürnberg — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/VAG_Verkehrs-Aktiengesellschaft_N%C3%BCrnberg",
          "locator": "Abschnitte Geschichte und Verkehr; abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:37+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:37+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 22,
      "body": "## Overzicht\n\nDe VAG Verkehrs-Aktiengesellschaft Nürnberg (VAG) werd in 1959 als zelfstandig bedrijf opgericht en is een honderdprocentige dochter van de Städtische Werke Nürnberg. Zij exploiteert het gemeentelijke openbaar vervoer in Neurenberg (deels ook in de omgeving, bijv. Fürth) en is lid van het Verkehrsverbund Großraum Nürnberg (VGN). Met rond 2.300 medewerkers en bijna 400 voertuigen houdt zij het Neurenbergse vervoerssysteem draaiende; haar wortels gaan terug tot de Nürnberg-Fürther Straßenbahn (vanaf 1881).\n\n## Geëxploiteerde diensten\n\nDe VAG exploiteert:\n\n- De drie U-Bahn-lijnen U1, U2 en U3 van de U-Bahn van Neurenberg, waaronder met de U3 de eerste volautomatische U-Bahn van Duitsland (geopend in 2008; de U2 volgde in 2010, de U1 wordt conventioneel met bestuurders geëxploiteerd).\n- De tram van Neurenberg（Straßenbahn Nürnberg）met meerdere lijnen.\n- Een fijnmazig busnet (stadsbus) in Neurenberg en naar de omgeving.\n\n## Geschiedenis\n\nDe wortels van de VAG liggen in de op 25 augustus 1881 geopende paardentram Neurenberg–Fürth, die in 1903 door de stad Neurenberg werd overgenomen; bussen rijden in Neurenberg sinds 1923. In 1959 werd het vervoerbedrijf in het kader van een reorganisatie van de Städtische Werke Nürnberg verzelfstandigd als Verkehrs-Aktiengesellschaft Nürnberg (VAG), terwijl de trams nog tot 1981 onder de naam Nürnberg-Fürther Straßenbahn reden. De VAG is een honderdprocentige dochter van de Städtische Werke Nürnberg en lid van het Verkehrsverbund Großraum Nürnberg (VGN).",
      "url": "/organizations/vag-nuernberg.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "orgKind": "metro_operator",
      "founded": {
        "year": 1959,
        "precision": "year",
        "display": "1959"
      },
      "headquartersNote": "Sitz in Nürnberg."
    },
    {
      "id": "organization_hvv_hamburg",
      "type": "organization",
      "title": "Hamburger Verkehrsverbund (hvv)",
      "slug": "hvv-hamburg",
      "summary": "Het Hamburger Verkehrsverbund (hvv), opgericht in 1965 en een van de oudste vervoerverbonden van Duitsland, coördineert dienstregeling, tarieven en ticketing van het openbaar vervoer in Hamburg en de omgeving.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-urban-rail",
        "category-road-transport"
      ],
      "tags": [
        "tag-metro",
        "tag-bus",
        "tag-transit-operator"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Hamburger Verkehrsverbund — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/Hamburger_Verkehrsverbund",
          "locator": "Abschnitte Geschichte und Mitglieder; abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:35+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:35+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 22,
      "body": "## Overzicht\n\nHet Hamburger Verkehrsverbund (hvv) werd op 29 november 1965 opgericht en is daarmee een van de oudste vervoerverbonden van Duitsland. Het omvat het gebied van de Vrije en Hanzestad Hamburg en aangrenzende regio's in Sleeswijk-Holstein en Nedersaksen. Het verbond coördineert dienstregelingen, tarieven en ticketing van de deelnemende vervoerbedrijven, waaronder de Hamburger Hochbahn, de S-Bahn Hamburg, DB Regio, VHH en HADAG.\n\n## Geëxploiteerde diensten\n\nHet hvv exploiteert zelf geen vervoermiddelen, maar coördineert het vervoersaanbod van haar ledenbedrijven, o.a.:\n\n- De U-Bahn Hamburg van de [[organization_hamburger_hochbahn|Hamburger Hochbahn AG]]（lijnen U1–U4）.\n- De S-Bahn Hamburg（S-Bahn Hamburg GmbH）.\n- Bus-, streekbus- en veerlijnen evenals stoptreinen in het verbondsgebied.\n\n## Geschiedenis\n\nHet Hamburger Verkehrsverbund werd op 29 november 1965 door vier oprichtingspartners in het leven geroepen – de Hamburger Hochbahn AG, de Deutsche Bundesbahn, de HADAG Seetouristik und Fährdienst AG en de Verkehrsbetriebe Hamburg-Holstein (VHH) – en was het eerste vervoerverbond van deze soort ter wereld. Per 1 januari 1967 volgden een uniform tarief, de gezamenlijke opbrengstverdeling en een op elkaar afgestemde totale dienstregeling. Aandeelhouders van de hvv GmbH zijn tegenwoordig de Vrije en Hanzestad Hamburg (85,5 procent), Sleeswijk-Holstein (3 procent), Nedersaksen (2 procent) en zeven landkreise (plattelandsdistricten) (9,5 procent).",
      "url": "/organizations/hvv-hamburg.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "orgKind": "transit_association",
      "founded": {
        "year": 1965,
        "precision": "year",
        "display": "29. November 1965"
      },
      "headquartersNote": "Sitz in Hamburg."
    },
    {
      "customFields": [
        {
          "key": "line_depots",
          "value": "ICE-Werk München (ICE T)"
        },
        {
          "key": "line_headway",
          "value": "Zweistundentakt"
        },
        {
          "key": "line_last_extension",
          "value": "seit Fahrplanwechsel Dezember 2015: wieder ausschließlich ICE-Betrieb und Nutzung der Schnellfahrstrecke Erfurt–Leipzig/Halle; Zweistundentakt Dresden–Wiesbaden"
        },
        {
          "key": "line_max_speed",
          "value": "bis zu 230 km/h (ICE T)"
        },
        {
          "key": "line_opened",
          "value": "Sommer 2000 (aus der IC-Linie 9 hervorgegangen)"
        },
        {
          "key": "line_operator",
          "value": "DB Fernverkehr AG"
        },
        {
          "key": "line_owner",
          "value": "Deutsche Bahn AG (Betreiber: DB Fernverkehr AG)"
        },
        {
          "key": "line_rolling_stock",
          "value": "ICE T"
        },
        {
          "key": "line_status",
          "value": "In Betrieb"
        },
        {
          "key": "line_structure",
          "value": "Ausbaustrecken Dresden–Riesa–Leipzig und Fulda–Frankfurt–Mainz–Wiesbaden; zwischen Leipzig und Erfurt Schnellfahrstrecke Erfurt–Leipzig/Halle, zwischen Erfurt und Fulda Schnellfahrstrecke (VDE 8)"
        },
        {
          "key": "line_termini",
          "value": "Dresden Hbf – Wiesbaden Hbf"
        }
      ],
      "id": "concept_ice_50",
      "type": "concept",
      "title": "ICE 50 (Dresden – Wiesbaden)",
      "slug": "ice-50",
      "summary": "De ICE-lijn 50 is de enige oost-west-ICE-lijn van Midden-Duitsland en rijdt in een tweeuursfrequentie van Dresden via Leipzig, Erfurt en Frankfurt am Main naar Wiesbaden.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-railways"
      ],
      "tags": [
        "tag-rail"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "ICE-Verkehr — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/ICE-Verkehr",
          "locator": "Linientabelle; abgerufen 2026-10-28"
        },
        {
          "id": "wikipedia-en",
          "title": "List of Intercity-Express lines — Wikipedia",
          "url": "https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Intercity-Express_lines",
          "locator": "Abschnitt Line 50; abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:27+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:27+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 22,
      "body": "## Overzicht\n\nDe ICE-lijn 50 rijdt in een tweeuursfrequentie van Dresden via Dresden-Neustadt, Riesa, Leipzig, Erfurt, Gotha en Eisenach met Fulda naar Frankfurt am Main, waar zowel het Hauptbahnhof als het Fernbahnhof op de luchthaven worden bediend, en bereikt via Mainz Wiesbaden. Ze is de enige oost-west-ICE-lijn in Midden-Duitsland. Ingezet worden treinstammen van de serie ICE T.\n\n## Exploitant\n\nExploitant is de [[organization_db_fernverkehr|DB Fernverkehr (langeafstandsvervoer van Deutsche Bahn)]].\n\n\n## Geschiedenis\n\nLijn 50 ontstond in de zomer van 2000 uit de omnummering van IC-lijn 9 en reed aanvankelijk met ICE-T-treinstammen tussen Wiesbaden/Saarbrücken, Frankfurt, Erfurt, Leipzig en Dresden. In 2004 werd de ICE-capaciteit van lijn 15 geïntegreerd; van 2010 tot 2015 reed een gemengde IC/ICE-frequentie met het lijnnummer 50. Sinds de dienstregelingwissel van december 2015 rijdt de lijn weer uitsluitend met ICE en gebruikt ze de hogesnelheidslijn Erfurt–Leipzig/Halle.\n## Belangrijkste stations\n\nDe lijn bedient onder meer de volgende stations:\n\n- Dresden Hbf\n- Dresden-Neustadt\n- Riesa\n- Leipzig Hbf\n- Erfurt Hbf\n- Gotha\n- Eisenach\n- Fulda\n- Frankfurt (Main) Hbf\n- Frankfurt (M) Flughafen Fernbahnhof\n- Mainz Hbf\n- Wiesbaden Hbf\n\n## Aanvullende informatie\n\nline_frequency: tweeuursfrequentie\n\n## Bijzonderheden\n\nLijn 50 is de enige oost-west-ICE-lijn in Midden-Duitsland. Ingezet worden de kantelbaktreinstammen ICE T (serie 411), waarvan de kantelbaktechniek echter sinds 2008 wegens technische problemen (asbreuken) buiten bedrijf is. Tot de dienstregelingwissel van december 2015 reed een treinenpaar van Eisenach over Bebra, Kassel, Paderborn en Hamm naar Düsseldorf. Overdag wordt de lijn deels gereden over een afwijkende route Frankfurt–Hanau–Fulda–Erfurt–Leipzig met stops in Bad Hersfeld en Leipzig/Halle Flughafen.",
      "url": "/concepts/ice-50.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "conceptKind": "rail_line"
    },
    {
      "customFields": [
        {
          "key": "line_depots",
          "value": "Betriebswerke Barmbek und Farmsen"
        },
        {
          "key": "line_last_extension",
          "value": "2009 (Linientausch mit U2, Wiederherstellung der Ringlinie)"
        },
        {
          "key": "line_length",
          "value": "20,7 km"
        },
        {
          "key": "line_max_speed",
          "value": "80 km/h"
        },
        {
          "key": "line_opened",
          "value": "1912"
        },
        {
          "key": "line_operator",
          "value": "Hamburger Hochbahn AG"
        },
        {
          "key": "line_owner",
          "value": "Freie und Hansestadt Hamburg (Betreiber: Hamburger Hochbahn AG)"
        },
        {
          "key": "line_rolling_stock",
          "value": "DT5 (wird auf der Ringlinie hauptsächlich eingesetzt)"
        },
        {
          "key": "line_stations",
          "value": "25"
        },
        {
          "key": "line_status",
          "value": "In Betrieb"
        },
        {
          "key": "line_structure",
          "value": "Ringlinie: Barmbek – Kellinghusenstraße – Schlump – Landungsbrücken – Rathaus – Hauptbahnhof Süd – Berliner Tor – Barmbek, mit Zweig nach Wandsbek-Gartenstadt; 20,68 km, 25 Stationen"
        },
        {
          "key": "line_termini",
          "value": "Ring (Barmbek – Barmbek), Zweigstrecke nach Wandsbek-Gartenstadt"
        }
      ],
      "id": "concept_ubahn_hamburg_u3",
      "type": "concept",
      "title": "Lijn U3 (metro van Hamburg)",
      "slug": "ubahn-hamburg-u3",
      "summary": "De U3 is de 20,7 km lange ringlijn van de Hamburgse metro met 25 stations; de eerste deeltrajecten werden in februari 1912 geopend, zij rijdt als ring tussen Barmbek en Barmbek met een taklijn naar Wandsbek-Gartenstadt.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-urban-rail"
      ],
      "tags": [
        "tag-metro",
        "tag-metro-line"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "U-Bahn-Linie U3 (Hamburg) — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/U-Bahn-Linie_U3_(Hamburg)",
          "locator": "Abschnitte Verlauf und Stationen; abgerufen 2026-10-28"
        },
        {
          "id": "hvv-map",
          "title": "hvv U/S/A/R-Plan",
          "url": "https://www.hvv.de/resource/blob/120104/3ff58f395fa6e8d4818231b0573b0bc6/hvv_usar-plan.pdf",
          "locator": "线路图截至2026年6月1日；2026年10月29日查阅"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:16+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:16+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 24,
      "body": "## Overzicht\n\nDe lijn U3 is de ringlijn (Circle Line) van de Hamburgse metro. Zij is 20,7 kilometer lang en bedient 25 stations. De lijn rijdt van Wandsbek-Gartenstadt over Barmbek de ring in, die door de binnenstad terug naar Barmbek loopt. De eerste deeltrajecten van de ring werden in februari 1912 geopend – daarmee behoorden zij tot de oudste trajecten van de Hamburgse metro. Na de lijnruil van 2009 is de U3 weer een ringlijn met een taklijn naar Wandsbek-Gartenstadt.\n\n## Exploitant\n\nExploitant is de [[organization_hamburger_hochbahn|Hamburger Hochbahn AG]].\n\n\n## Geschiedenis\n\nDe ringlijn werd gebouwd van 1906 tot 1912; haar eerste traject ging in februari 1912 tussen Rathaus, Hauptbahnhof en Barmbek in bedrijf – daarmee is de U3 de oudste lijn van het net. Met de opening van de lijn naar Horner Rennbahn op 2 januari 1967 en de verlenging daarvan naar Billstedt reed de U3 tot 2009 niet meer als ring, maar als diameterlijn. Bij de lijnruil van 2009 werden de oostelijke trajecten van U2 en U3 achter het Berliner Tor geruild; sindsdien is de U3 weer een ringlijn met een tak naar Wandsbek-Gartenstadt.\n## Stations\n\nStations in rijrichting (ringlijn van Barmbek over de binnenstad terug naar Barmbek, aansluiting op de taklijn naar Wandsbek-Gartenstadt):\n\nRing (Barmbek – Barmbek):\n\n- Barmbek\n- Saarlandstraße\n- Borgweg\n- Sierichstraße\n- Kellinghusenstraße\n- Eppendorfer Baum\n- Hoheluftbrücke\n- Schlump\n- Sternschanze\n- Feldstraße\n- St. Pauli\n- Landungsbrücken\n- Baumwall\n- Rödingsmarkt\n- Rathaus\n- Mönckebergstraße\n- Hauptbahnhof Süd\n- Berliner Tor\n- Lübecker Straße\n- Uhlandstraße\n- Mundsburg\n- Hamburger Straße\n- Dehnhaide\n- Barmbek\n\nTaklijn naar Wandsbek-Gartenstadt:\n\n- Barmbek\n- Habichtstraße\n- Wandsbek-Gartenstadt",
      "url": "/concepts/ubahn-hamburg-u3.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "conceptKind": "metro_line"
    },
    {
      "customFields": [
        {
          "key": "line_depots",
          "value": "Technische Basis Fröttmaning; Betriebsanlage Süd (Neuperlach Süd)"
        },
        {
          "key": "line_last_extension",
          "value": "27. Oktober 1988 (Max-Weber-Platz – Arabellapark)"
        },
        {
          "key": "line_length",
          "value": "9,2 km"
        },
        {
          "key": "line_max_speed",
          "value": "80 km/h"
        },
        {
          "key": "line_opened",
          "value": "1984"
        },
        {
          "key": "line_operator",
          "value": "MVG – Münchner Verkehrsgesellschaft"
        },
        {
          "key": "line_owner",
          "value": "Landeshauptstadt München (SWM), betrieben von der Münchner Verkehrsgesellschaft (MVG)"
        },
        {
          "key": "line_rolling_stock",
          "value": "Kurzzug (4-teilig, überwiegend Baureihe A/B); freitagnachmittags und während des Oktoberfestes Langzug"
        },
        {
          "key": "line_stations",
          "value": "13"
        },
        {
          "key": "line_status",
          "value": "In Betrieb"
        },
        {
          "key": "line_structure",
          "value": "Westendstraße – Hauptbahnhof – Odeonsplatz – Max-Weber-Platz – Arabellapark; 9,245 km, 13 Stationen; kürzeste Linie des Netzes, gemeinsame Strecke mit U5 zwischen Westendstraße und Max-Weber-Platz"
        },
        {
          "key": "line_termini",
          "value": "Westendstraße – Arabellapark"
        }
      ],
      "id": "concept_ubahn_muenchen_u4",
      "type": "concept",
      "title": "Lijn U4 (metro van München)",
      "slug": "ubahn-muenchen-u4",
      "summary": "De U4 is met 9,2 km en 13 stations de kortste lijn van de Münchense metro; zij werd in 1984 geopend en rijdt van Westendstraße tot Arabellapark.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-urban-rail"
      ],
      "tags": [
        "tag-metro",
        "tag-metro-line"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "U-Bahn-Linie U4 (München) — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/U-Bahn-Linie_U4_(M%C3%BCnchen)",
          "locator": "Abschnitte Verlauf und Stationen; abgerufen 2026-10-28"
        },
        {
          "id": "mvv-map",
          "title": "MVV-Netz in den Zonen M bis 5",
          "url": "https://www.mvg.de/dam/jcr:bb478190-c72c-45dc-8bfd-630767abe696/2026_layout_SUR_M_5.pdf",
          "locator": "2026年1月网络图；2026年10月29日查阅"
        },
        {
          "id": "mvv-timetable-2026",
          "title": "MVV Gesamtfahrplan 2026：U4",
          "url": "https://www.mvg.de/dam/jcr:6ec4cb8c-46c8-4f87-90ec-b1578c56b0df/mvv-gesamtfahrplan-2026.pdf",
          "locator": "第176–177页；自2025年12月14日起有效"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:19+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:19+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 34,
      "body": "## Overzicht\n\nDe metrolijn U4 rijdt over 9,2 km tussen Westendstraße in het westen en het Arabellapark in het oosten en bedient 13 stations; daarmee is zij de kortste lijn van de Münchense metro. De lijnkleur is muntgroen. De lijn werd op 10 maart 1984 geopend met het traject Westendstraße–Karlsplatz; in 1986 volgde de verlenging naar de Odeonsplatz en op 27 oktober 1988 de tak van de Max-Weber-Platz naar het Arabellapark. Oorspronkelijk was de lijn als U9 gepland.\n\nDe U4 rijdt samen met de U5 op het hoofdtraject over Westendstraße, Hauptbahnhof, Karlsplatz (Stachus), Odeonsplatz en Lehel tot de Max-Weber-Platz, waar de lijnen zich scheiden. Zij is de enige lijn die volgens de dienstregeling overwegend met korttreinen van vier wagons wordt geëxploiteerd (uitgezonderd vrijdagmiddag en tijdens de Oktoberfest). Vanaf circa 20:40 uur rijdt de U4 alleen nog tussen Odeonsplatz en Arabellapark.\n\n## Exploitant\n\nExploitant is de [[organization_mvg|MVG (Münchner Verkehrsgesellschaft)]], een dochter van de Stadtwerke München (SWM).\n\n\n## Geschiedenis\n\nDe U4 ging op 10 maart 1984 samen met de U5 op het traject Westendstraße–Karlsplatz in bedrijf; oorspronkelijk was het traject als U9 gepland. Op 1 maart 1986 volgde het traject Karlsplatz–Odeonsplatz. Op 27 oktober 1988 bereikte de U4 haar huidige oostelijke eindpunt op het Arabellapark; de geplande verlenging naar Johanneskirchen werd nooit gebouwd.\n## Stations\n\nStations in rijrichting Arabellapark:\n\n- Westendstraße\n- Heimeranplatz\n- Schwanthalerhöhe\n- Theresienwiese\n- Hauptbahnhof\n- Karlsplatz (Stachus)\n- Odeonsplatz\n- Lehel\n- Max-Weber-Platz\n- Prinzregentenplatz\n- Böhmerwaldplatz\n- Richard-Strauss-Straße\n- Arabellapark",
      "url": "/concepts/ubahn-muenchen-u4.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "conceptKind": "metro_line"
    },
    {
      "customFields": [
        {
          "key": "line_depots",
          "value": "Betriebswerkstatt Seestraße (Standort der Hauptwerkstatt); Betriebshof Britz-Süd"
        },
        {
          "key": "line_last_extension",
          "value": "28. Februar 1966 (Verlängerung von Tempelhof nach Alt-Mariendorf)"
        },
        {
          "key": "line_length",
          "value": "19,9 km"
        },
        {
          "key": "line_max_speed",
          "value": "72 km/h (Höchstgeschwindigkeit des Berliner U-Bahn-Netzes)"
        },
        {
          "key": "line_opened",
          "value": "30 January 1923"
        },
        {
          "key": "line_operator",
          "value": "BVG – Berliner Verkehrsbetriebe"
        },
        {
          "key": "line_owner",
          "value": "Berliner Verkehrsbetriebe (BVG), Anstalt des öffentlichen Rechts"
        },
        {
          "key": "line_rolling_stock",
          "value": "Baureihen F84/87/90/92 und H"
        },
        {
          "key": "line_stations",
          "value": "29"
        },
        {
          "key": "line_status",
          "value": "In Betrieb"
        },
        {
          "key": "line_structure",
          "value": "Tunnelstrecke mit oberirdischem Dammabschnitt nördlich des Kurt-Schumacher-Platzes bis kurz vor Alt-Tegel"
        },
        {
          "key": "line_termini",
          "value": "Alt-Tegel – Alt-Mariendorf"
        }
      ],
      "id": "concept_ubahn_berlin_u6",
      "type": "concept",
      "title": "Lijn U6 (metro van Berlijn)",
      "slug": "ubahn-berlin-u6",
      "summary": "De U6 is een 19,9 km lange lijn van de Berlijnse metro met 29 stations, die op 30 januari 1923 werd geopend en in noord-zuidrichting Alt-Tegel in Tegel via de Friedrichstraße en Tempelhof met Alt-Mariendorf verbindt.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-urban-rail"
      ],
      "tags": [
        "tag-metro",
        "tag-metro-line"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "U-Bahn-Linie U6 (Berlin) — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/U-Bahn-Linie_U6_(Berlin)",
          "locator": "Abschnitte Verlauf und Stationen; abgerufen 2026-10-28"
        },
        {
          "id": "bvg",
          "title": "U-Bahn-Linie U6: Fahrplan, Haltestellen — BVG",
          "url": "https://www.bvg.de/de/verbindungen/linienuebersicht/u6",
          "locator": "Haltestellen und Fahrzeit; abgerufen 2026-10-29"
        },
        {
          "id": "bvg-2026",
          "title": "BVG U6 Linienverlauf, gültig ab 23. August 2026",
          "url": "https://www.bvg.de/dam/jcr:0cc3c530-83b4-43bb-9bde-fa6b7738f036/U6_2026-08-23.pdf",
          "locator": "有效期自2026年8月23日；2026年10月29日查阅"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:14+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:14+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 27,
      "body": "## Overzicht\n\nDe metrolijn U6 loopt in noord-zuidrichting van Alt-Tegel in Tegel over Wedding, de Friedrichstraße en het stadscentrum naar Tempelhof en Alt-Mariendorf. Zij heeft 29 stations en een lengte van 19,9 km. De lijn werd op 30 januari 1923 als noord-zuidlijn geopend (toen lijn C respectievelijk CI) en werd voor het laatst op 28 februari 1966 verlengd tot Alt-Mariendorf. Tijdens de deling van Berlijn werden meerdere stations in het oost-Berlijnse traject als „spookstations“ zonder stop doorgereden; op 4 december 2020 werd het station Unter den Linden geopend, dat het in 2020 gesloten station Französische Straße verving.\n\n## Exploitant\n\nExploitant is de [[organization_bvg|Berliner Verkehrsbetriebe (BVG)]].\n\n\n## Geschiedenis\n\nDe door de stad Berlijn gebouwde noord-zuidlijn ging op 30 januari 1923 tussen Hallesches Tor en Stettiner Bahnhof (thans Naturkundemuseum) in bedrijf – de eerste traject in grootprofiel van het net. In de jaren vijftig en zestig werd de lijn aan beide uiteinden verlengd: op 3 mei 1956 naar Kurt-Schumacher-Platz, op 31 mei 1958 naar Alt-Tegel en op 28 februari 1966 naar Alt-Mariendorf. Ten tijde van de deling van Berlijn reed de lijn in de oostelijke sector vijf gesloten „spookstations“ voorbij, waar niet werd gestopt.\n## Stations\n\nStations in rijrichting van noord naar zuid (Alt-Tegel – Alt-Mariendorf):\n\n- Alt-Tegel\n- Borsigwerke\n- Holzhauser Straße\n- Otisstraße\n- Scharnweberstraße\n- Kurt-Schumacher-Platz\n- Afrikanische Straße\n- Rehberge\n- Seestraße\n- Leopoldplatz\n- Wedding\n- Reinickendorfer Straße\n- Schwartzkopffstraße\n- Naturkundemuseum\n- Oranienburger Tor\n- Friedrichstraße\n- Unter den Linden\n- Stadtmitte\n- Kochstraße\n- Hallesches Tor\n- Mehringdamm\n- Platz der Luftbrücke\n- Paradestraße\n- Tempelhof\n- Alt-Tempelhof\n- Kaiserin-Augusta-Straße\n- Ullsteinstraße\n- Westphalweg\n- Alt-Mariendorf",
      "url": "/concepts/ubahn-berlin-u6.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "conceptKind": "metro_line"
    },
    {
      "customFields": [
        {
          "key": "line_depots",
          "value": "Betriebshof Britz-Süd (seit 1963)"
        },
        {
          "key": "line_last_extension",
          "value": "1. Oktober 1984 (Verlängerung von Rohrdamm zum Rathaus Spandau)"
        },
        {
          "key": "line_length",
          "value": "31,8 km"
        },
        {
          "key": "line_max_speed",
          "value": "72 km/h (Höchstgeschwindigkeit des Berliner U-Bahn-Netzes)"
        },
        {
          "key": "line_opened",
          "value": "19 April 1924 (eigenständige Linie seit 28 February 1966)"
        },
        {
          "key": "line_operator",
          "value": "BVG – Berliner Verkehrsbetriebe"
        },
        {
          "key": "line_owner",
          "value": "Berliner Verkehrsbetriebe (BVG), Anstalt des öffentlichen Rechts"
        },
        {
          "key": "line_rolling_stock",
          "value": "Baureihen F84/87/90/92 und H"
        },
        {
          "key": "line_stations",
          "value": "40"
        },
        {
          "key": "line_status",
          "value": "In Betrieb"
        },
        {
          "key": "line_structure",
          "value": "durchgehend unterirdische Strecke; längste U-Bahn-Linie Berlins und Deutschlands"
        },
        {
          "key": "line_termini",
          "value": "Rathaus Spandau – Rudow"
        }
      ],
      "id": "concept_ubahn_berlin_u7",
      "type": "concept",
      "title": "Lijn U7 (metro van Berlijn)",
      "slug": "ubahn-berlin-u7",
      "summary": "De U7 is met 31,8 km en 40 stations de langste lijn van de Berlijnse metro, werd op 19 april 1924 geopend en verbindt het Rathaus Spandau via Neukölln en Gropiusstadt met Rudow.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-urban-rail"
      ],
      "tags": [
        "tag-metro",
        "tag-metro-line"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "U-Bahn-Linie U7 (Berlin) — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/U-Bahn-Linie_U7_(Berlin)",
          "locator": "Abschnitte Verlauf und Stationen; abgerufen 2026-10-28"
        },
        {
          "id": "bvg",
          "title": "U-Bahn-Linie U7: Fahrplan, Haltestellen — BVG",
          "url": "https://www.bvg.de/de/verbindungen/linienuebersicht/u7",
          "locator": "Haltestellenliste; abgerufen 2026-10-28"
        },
        {
          "id": "bvg-2026",
          "title": "BVG U7 Linienverlauf, gültig ab 23. August 2026",
          "url": "https://www.bvg.de/dam/jcr:857931f4-7c13-44c9-8564-5dcc4422dc6e/U7_2026-08-23.pdf",
          "locator": "有效期自2026年8月23日；2026年10月29日查阅"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:13+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:13+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 25,
      "body": "## Overzicht\n\nDe metrolijn U7 is de langste metrolijn van Berlijn: zij heeft 40 stations, is 31,8 km lang en verloopt volledig ondergronds. Zij loopt van het Rathaus Spandau in het noordwesten over Siemensstadt, Charlottenburg, Schöneberg en Neukölln naar Rudow in het zuidoosten. Het oudste traject (Hallesches Tor–Belle-Alliance-Straße–Grenzallee) werd op 19 april 1924 geopend als taklijn van de noord-zuidlijn; sinds 28 februari 1966 is de U7 een zelfstandige lijn, haar laatste uitbreiding vond op 1 oktober 1984 plaats tot het Rathaus Spandau.\n\n## Exploitant\n\nExploitant is de [[organization_bvg|Berliner Verkehrsbetriebe (BVG)]].\n\n\n## Geschiedenis\n\nDe U7 ontstond als zuidoostelijke taklijn (C I) van de noord-zuidlijn, waarvan het eerste traject op 19 april 1924 tussen Belle-Alliance-Straße (thans Mehringdamm) en Gneisenaustraße werd geopend. In meerdere etappes groeide zij uit tot de huidige lijn: 1963 naar Britz-Süd, 1966 afsplitsing van lijn C en verlenging naar de Möckernbrücke, 1970/72 naar Rudow evenals 1978 tot Richard-Wagner-Platz. Op 1 oktober 1984 werd in aanwezigheid van bondskanselier Helmut Kohl het traject tot het Rathaus Spandau geopend. Met 31,8 kilometer en 40 stations is de volledig ondergrondse U7 de langste Berlijnse en Duitse metrolijn.\n## Stations\n\nStations in rijrichting van noordwest naar zuidoost (Rathaus Spandau – Rudow):\n\n- Rathaus Spandau\n- Altstadt Spandau\n- Zitadelle\n- Haselhorst\n- Paulsternstraße\n- Rohrdamm\n- Siemensdamm\n- Halemweg\n- Jakob-Kaiser-Platz\n- Jungfernheide\n- Mierendorffplatz\n- Richard-Wagner-Platz\n- Bismarckstraße\n- Wilmersdorfer Straße\n- Adenauerplatz\n- Konstanzer Straße\n- Fehrbelliner Platz\n- Blissestraße\n- Berliner Straße\n- Bayerischer Platz\n- Eisenacher Straße\n- Kleistpark\n- Yorckstraße\n- Möckernbrücke\n- Mehringdamm\n- Gneisenaustraße\n- Südstern\n- Hermannplatz\n- Rathaus Neukölln\n- Karl-Marx-Straße\n- Neukölln\n- Grenzallee\n- Blaschkoallee\n- Parchimer Allee\n- Britz-Süd\n- Johannisthaler Chaussee\n- Lipschitzallee\n- Wutzkyallee\n- Zwickauer Damm\n- Rudow",
      "url": "/concepts/ubahn-berlin-u7.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "conceptKind": "metro_line"
    },
    {
      "id": "place_de_marienplatz",
      "type": "place",
      "title": "Station Marienplatz",
      "slug": "de-marienplatz",
      "summary": "Het station München Marienplatz, voltooid in 1971, kruist onder het Marienplatz de S-Bahn-stamlijn met de lijnen U3/U6 en behoort met piekwaarden van circa 24.400 overstappers tot de belangrijkste knooppunten in de MVV.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-railways",
        "category-urban-rail"
      ],
      "tags": [
        "tag-metro",
        "tag-rail",
        "tag-railway-station",
        "tag-metro-station"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Bahnhof München Marienplatz — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/Bahnhof_M%C3%BCnchen_Marienplatz",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:52+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:52+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 20,
      "body": "## Overzicht\n\nHet van oktober 1966 tot oktober 1971 gebouwde station ligt op vier niveaus onder het Marienplatz, het Neue Rathaus en het Marienhof. De metroperrons voor [[concept_ubahn_muenchen_u3|U3]] en [[concept_ubahn_muenchen_u6|U6]] behoren tot de oudste van de Münchense metro; de S-Bahn-stamlijn nam op 28 april 1972 ter gelegenheid van de Olympische Spelen de dienst op. In 2007 maakten op werkdagen circa 175.400 in-, uit- en overstappers gebruik van het station.\n\n## Bediende verbindingen\n\n- Metro: noord-zuidkruising van de lijnen [[concept_ubahn_muenchen_u3|U3]] en [[concept_ubahn_muenchen_u6|U6]]\n- S-Bahn (stedelijke sneltrein): centraal station van de stamlijn, bediend door alle S-Bahnlijnen (S1–S8); de perrons 1 en 2 liggen op gescheiden niveaus met een Spaanse oplossing\n\n## Voorzieningen\n\nHet station bezit twee S-Bahnsporen (op twee boven elkaar liggende niveaus met elk perrons aan weerszijden, elk 210 m lang) en twee metrogleisen aan een middenperron. De in 2007–2011 gemoderniseerde distributieverdieping verbindt alle niveaus met liften, roltrappen en een winkelpassage.",
      "url": "/places/de-marienplatz.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "metro_station",
      "coordinates": {
        "latitude": 48.1372,
        "longitude": 11.5753
      },
      "adminArea": "Bayern, Deutschland",
      "established": {
        "year": 1971,
        "precision": "year",
        "display": "1971"
      }
    },
    {
      "id": "place_de_berlin",
      "type": "place",
      "title": "Berlijn (stadsstaat)",
      "slug": "de-berlin",
      "summary": "Berlijn is de hoofdstad en tegelijk een stadsstaat van Duitsland met rond 892 km² oppervlakte en ongeveer 3,66 miljoen inwoners (volkstelling 2022).",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-geography",
        "category-history"
      ],
      "tags": [
        "tag-admin-division"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Berlin — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/Berlin",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        },
        {
          "id": "guide2026de",
          "title": "Alle Sternerestaurants – MICHELIN Guide Deutschland 2026",
          "author": "MICHELIN Guide",
          "date": "2026-06-23",
          "url": "https://guide.michelin.com/de/de/article/michelin-guide-ceremony/alle-sternerestaurants---michelin-guide-deutschland-2026"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:39+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:39+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 20,
      "body": "## Overzicht\n\nBerlijn is de bondshoofdstad en tegelijk een stadsstaat in een gebied dat geheel door Brandenburg wordt omsloten. Op rond 892 km² wonen ongeveer 3,66 miljoen inwoners (volkstelling 2022) – Berlijn is tegelijk de grootste stad van Duitsland. De ISO-3166-2-code is DE-BE. Na de hereniging van 1990 kreeg Berlijn de volledige status van deelstaat.\n\n## Bestuurlijke indeling\n\nAls stadsstaat vormt Berlijn tegelijk stad en deelstaat; er zijn geen landkreise (plattelandsdistricten). De stad is in plaats daarvan verdeeld in 12 Bezirke (districten) (bijv. Mitte, Charlottenburg-Wilmersdorf, Neukölln), die de taken van het gemeentebestuur waarnemen.\n\n## Grootste steden\n\n- Berlijn (de stad vormt als stadsstaat de gehele deelstaat)\n\n## Vervoer\n\nHet U-Bahn-net van Berlijn met de lijnen [[concept_ubahn_berlin_u1|U1]] tot U9 wordt geëxploiteerd door de [[organization_bvg|BVG]], aangevuld met de S-Bahn Berlin. Met de luchthaven Berlin Brandenburg, meerdere ICE-knooppunten en een dicht weg- en fietsnet is Berlijn het centrale verkeersknooppunt van het oosten.\n\n## Economie\n\nBerlijn is een centrum voor diensten, digitale economie, creatieve en cultuureconomie evenals start-ups; de industrie speelt vergeleken met de Flächenländer (uitgestrekte deelstaten) een geringere rol.",
      "url": "/places/de-berlin.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "Bundesland (Stadtstaat)",
      "coordinates": {
        "latitude": 52.52,
        "longitude": 13.4
      },
      "adminArea": "Deutschland",
      "established": {
        "year": 1990,
        "precision": "year",
        "display": "1990 (vollwertiges Bundesland nach der Wiedervereinigung)"
      }
    },
    {
      "customFields": [
        {
          "key": "line_operator",
          "value": "Flixbus GmbH"
        },
        {
          "key": "line_owner",
          "value": "Flix SE"
        },
        {
          "key": "line_status",
          "value": "In Betrieb"
        },
        {
          "key": "line_termini",
          "value": "Berlin (ZOB am Funkturm) – München (ZOB an der Hackerbrücke)"
        }
      ],
      "id": "concept_fernbus_berlin_muenchen",
      "type": "concept",
      "title": "Langeafstandsbus Berlijn – München (Flixbus)",
      "slug": "fernbus-berlin-muenchen",
      "summary": "De langeafstandsbusverbinding Berlijn – München verbindt de twee grootste steden van respectievelijk Noord- en Zuid-Duitsland over ca. 585 km en wordt door Flixbus in ongeveer zeven tot negen uur gereden.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-road-transport"
      ],
      "tags": [
        "tag-bus"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Flixbus — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/Flixbus",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        },
        {
          "id": "flixbus",
          "title": "FlixBus Deutschland — offizielle Website",
          "url": "https://www.flixbus.de",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:30+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:30+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 22,
      "body": "## Overzicht\n\nDe route Berlijn – München (ca. 585 km over de weg) is een van de langste binnen-Duitse langeafstandsbusassen en verbindt de hoofdstad met de hoofdstad van Beieren. Belangrijkste exploitant is Flixbus; de reistijd bedraagt afhankelijk van de verbinding en tussenstops (bijv. in de regio Leipzig, Nürnberg of München-Freimann) circa 7 tot 9 uur. 's Nachts worden deels overnachtritten aangeboden. De verbinding is vooral voor prijsbewuste reizigers een alternatief voor trein en vliegtuig.\n\n## Exploitant\n\nBelangrijkste exploitant is de [[organization_flixbus|Flixbus (Flix SE)]].\n\n## Belangrijkste haltes\n\n- Berlin ZOB bij de Funkturm\n- München ZOB aan de Hackerbrücke\n\nLet op: dienstregelingen en haltes wijzigen; voor actuele informatie zie flixbus.de.\n\n## Aanvullende informatie\n\nroute_travel_time: ca. 7–9 uur",
      "url": "/concepts/fernbus-berlin-muenchen.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "conceptKind": "coach_route"
    },
    {
      "customFields": [
        {
          "key": "line_headway",
          "value": "Zweistundentakt (mit Linie 13 Berlin–Fulda und Linie 43 Mannheim–Basel gemeinsame Stundentakte)"
        },
        {
          "key": "line_max_speed",
          "value": "bis zu 250 km/h (ICE 4)"
        },
        {
          "key": "line_operator",
          "value": "DB Fernverkehr AG"
        },
        {
          "key": "line_owner",
          "value": "Deutsche Bahn AG (Betreiber: DB Fernverkehr AG)"
        },
        {
          "key": "line_rolling_stock",
          "value": "ICE 4"
        },
        {
          "key": "line_status",
          "value": "In Betrieb"
        },
        {
          "key": "line_structure",
          "value": "Ausbaustrecken Berlin–Hannover über Wolfsburg und Braunschweig sowie Hildesheim–Göttingen–Fulda–Frankfurt; ab Mannheim über die Rheintalbahn, ab Karlsruhe über Teile der noch nicht vollständig ausgebauten Strecke Karlsruhe–Basel"
        },
        {
          "key": "line_termini",
          "value": "Berlin Ostbahnhof – Basel SBB (einzelne Züge Interlaken Ost, Brig, Chur)"
        }
      ],
      "id": "concept_ice_12",
      "type": "concept",
      "title": "ICE 12 (Berlijn – Bazel/Interlaken)",
      "slug": "ice-12",
      "summary": "De ICE-lijn 12 rijdt in een tweeuursfrequentie van Berlijn via Wolfsburg, Göttingen, Kassel-Wilhelmshöhe, Frankfurt am Main en Karlsruhe naar Bazel, enkele treinen verder naar Zwitserland (Interlaken, Brig, Chur).",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-railways"
      ],
      "tags": [
        "tag-rail"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "ICE-Verkehr — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/ICE-Verkehr",
          "locator": "Linientabelle; abgerufen 2026-10-28"
        },
        {
          "id": "wikipedia-en",
          "title": "List of Intercity-Express lines — Wikipedia",
          "url": "https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Intercity-Express_lines",
          "locator": "Abschnitt Line 12; abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:23+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:23+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 23,
      "body": "## Overzicht\n\nDe ICE-lijn 12 verbindt Berlijn via Wolfsburg, Braunschweig, Hildesheim, Göttingen, Kassel-Wilhelmshöhe en Fulda met Frankfurt am Main en rijdt over de Rheintalbahn (Mannheim, Karlsruhe, Freiburg) naar Bazel. Elke tweede trein rijdt over de grens naar Zwitserland, enkele treinen verder naar Bern, Interlaken, Visp/Brig of Zürich/Chur. Ingezet worden treinstammen van de serie ICE 4.\n\n## Exploitant\n\nExploitant is de [[organization_db_fernverkehr|DB Fernverkehr (langeafstandsvervoer van Deutsche Bahn)]].\n\n\n## Geschiedenis\n\nLijn 12 rijdt in een tweeuursfrequentie van Berlijn via Braunschweig, Kassel en Frankfurt naar Bazel en verder naar Zwitserland, enkele treinen naar Zürich, Chur, Interlaken of Brig. Tussen Berlijn en Fulda vormt ze met de in 2017 ingestelde lijn 13 een uurfrequentie, tussen Mannheim en Bazel met lijn 43. Een nachtelijk treinenpaar rijdt via Hannover in plaats van via Braunschweig.\n## Belangrijkste stations\n\nDe lijn bedient onder meer de volgende stations:\n\n- Berlin Ostbahnhof\n- Berlin Hbf\n- Berlin-Spandau\n- Wolfsburg Hbf\n- Braunschweig Hbf\n- Hildesheim Hbf\n- Göttingen\n- Kassel-Wilhelmshöhe\n- Fulda\n- Frankfurt (Main) Hbf\n- Mannheim Hbf\n- Karlsruhe Hbf\n- Freiburg (Breisgau) Hbf\n- Basel Bad Bf\n- Basel SBB\n\n## Aanvullende informatie\n\nline_frequency: tweeuursfrequentie",
      "url": "/concepts/ice-12.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "conceptKind": "rail_line"
    },
    {
      "customFields": [
        {
          "key": "line_depots",
          "value": "Technische Basis Fröttmaning; Betriebsanlage Süd (Neuperlach Süd)"
        },
        {
          "key": "line_last_extension",
          "value": "9. Dezember 2018 (Verlängerung bis Neuperlach Zentrum)"
        },
        {
          "key": "line_max_speed",
          "value": "80 km/h"
        },
        {
          "key": "line_opened",
          "value": "2013"
        },
        {
          "key": "line_operator",
          "value": "MVG – Münchner Verkehrsgesellschaft"
        },
        {
          "key": "line_owner",
          "value": "Landeshauptstadt München (SWM), betrieben von der Münchner Verkehrsgesellschaft (MVG)"
        },
        {
          "key": "line_stations",
          "value": "19"
        },
        {
          "key": "line_status",
          "value": "In Betrieb (Verstärkerlinie)"
        },
        {
          "key": "line_structure",
          "value": "Olympiazentrum – Scheidplatz – Hauptbahnhof – Innsbrucker Ring – Neuperlach Zentrum"
        },
        {
          "key": "line_termini",
          "value": "Olympiazentrum – Neuperlach Zentrum"
        }
      ],
      "id": "concept_ubahn_muenchen_u8",
      "type": "concept",
      "title": "Lijn U8 (metro van München)",
      "slug": "ubahn-muenchen-u8",
      "summary": "De U8 is een spitslijn van de Münchense metro, die in 2013 als eigen lijnnummer werd ingevoerd en zaterdagmiddag over 19 stations van het Olympiazentrum tot Neuperlach Zentrum rijdt.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-urban-rail"
      ],
      "tags": [
        "tag-metro",
        "tag-metro-line"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "U-Bahn-Linie U8 (München) — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/U-Bahn-Linie_U8_(M%C3%BCnchen)",
          "locator": "Abschnitte Verlauf und Betriebszeiten; abgerufen 2026-10-28"
        },
        {
          "id": "mvg",
          "title": "MVG – Pressemitteilung „U2 und U8: Einschränkungen im Abschnitt Giesing–Innsbrucker Ring an Wochenenden“",
          "url": "https://www.mvg.de/presse/pressemeldungen/presse-2025/2025-06-03-hintergleisflaechensanierung.html",
          "locator": "Linienweg U8 Olympiazentrum–Neuperlach Zentrum; abgerufen 2026-10-28"
        },
        {
          "id": "mvv-map",
          "title": "MVV-Netz in den Zonen M bis 5",
          "url": "https://www.mvg.de/dam/jcr:bb478190-c72c-45dc-8bfd-630767abe696/2026_layout_SUR_M_5.pdf",
          "locator": "2026年1月网络图；2026年10月29日查阅"
        },
        {
          "id": "mvv-timetable-2026",
          "title": "MVV Gesamtfahrplan 2026：U8",
          "url": "https://www.mvg.de/dam/jcr:6ec4cb8c-46c8-4f87-90ec-b1578c56b0df/mvv-gesamtfahrplan-2026.pdf",
          "locator": "第188页；自2025年12月14日起有效"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:21+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:21+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 29,
      "body": "## Overzicht\n\nDe U8 is een spitslijn van de Münchense metro. Bij de dienstregelingwisseling op 15 december 2013 kregen de al eerder op zaterdag rijdende spitsritten van het Olympiazentrum over het hoofdstation naar het Sendlinger Tor een eigen lijnnummer; sinds 9 december 2018 rijden de treinen verder tot Neuperlach Zentrum. De lijn rijdt uitsluitend zaterdagmiddag, ontlast de lijnen U2 en U3 en maakt een overstapvrije verbinding van het hoofdstation naar de Olympiapark mogelijk. Zij bedient 19 stations op alle drie de hoofdtrajecten van het net.\n\nDe U8 gebruikt uitsluitend trajecten van andere lijnen: tussen Olympiazentrum en Scheidplatz rijdt zij parallel aan de U3 (hoofdtraject 1), vervolgens tot de Innsbrucker Ring parallel aan de U2 (hoofdtraject 2) en van daar parallel aan de U5 (hoofdtraject 3) tot Neuperlach Zentrum. Zij bedient daarmee een traject van de historische lijn U8 van 1980–1988, die toen van het Olympiazentrum over het Sendlinger Tor naar Neuperlach Süd reed.\n\n## Dienstregeling\n\nDe U8 rijdt uitsluitend op zaterdagmiddag. Bij bouwwerkzaamheden in het net wordt zij tijdelijk verkort geëxploiteerd (bijvoorbeeld tussen Hauptbahnhof en Neuperlach Zentrum).\n\n## Exploitant\n\nExploitant is de [[organization_mvg|MVG (Münchner Verkehrsgesellschaft)]], een dochter van de Stadtwerke München (SWM).\n\n\n## Geschiedenis\n\nBij de dienstregelingwisseling op 15 december 2013 kreeg de zaterdagmiddagspitslijn tussen het Olympiazentrum en de tak naar het beursterrein een eigen lijnnummer; zij ontlast de U2 en U3 en verbetert de verbinding van het hoofdstation naar de Olympiapark. Op 9 december 2018 werd de U8 verlengd tot Neuperlach Zentrum. Al eerder bestond van 1980 tot 1988 een U8 tussen Olympiazentrum en Neuperlach Süd, die in 1988 in U2 werd omgedoopt.\n## Stations\n\nStations in rijrichting Neuperlach Zentrum:\n\n- Olympiazentrum\n- Petuelring\n- Scheidplatz\n- Hohenzollernplatz\n- Josephsplatz\n- Theresienstraße\n- Königsplatz\n- Hauptbahnhof\n- Sendlinger Tor\n- Fraunhoferstraße\n- Kolumbusplatz\n- Silberhornstraße\n- Untersbergstraße\n- Giesing\n- Karl-Preis-Platz\n- Innsbrucker Ring\n- Michaelibad\n- Quiddestraße\n- Neuperlach Zentrum",
      "url": "/concepts/ubahn-muenchen-u8.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "conceptKind": "metro_line"
    },
    {
      "id": "place_de_plaerrer",
      "type": "place",
      "title": "Station Plärrer",
      "slug": "de-plaerrer",
      "summary": "Het op 20 september 1980 geopende metrostation Plärrer is het enige station waar alle drie Neurenbergse metrolijnen U1, U2 en U3 stoppen, met circa 55.900 reizigers per dag.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-urban-rail"
      ],
      "tags": [
        "tag-metro",
        "tag-rail",
        "tag-metro-station"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "U-Bahnhof Plärrer — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/U-Bahnhof_Pl%C3%A4rrer",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:52+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:52+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 20,
      "body": "## Overzicht\n\nHet station werd op 20 september 1980 geopend als 15e station van de Neurenbergse metro en was tot 24 september 1988 eindstation van de [[concept_ubahn_nuernberg_u2|U2]]. Het ligt onder het Plärrer, het grootste binnenstedelijke verkeersknooppunt van Neurenberg na het stationsplein, en wordt door circa 55.900 reizigers per dag gebruikt. Exploitant is de [[organization_vag_nuernberg|VAG Nürnberg]].\n\n## Bediende verbindingen\n\n- Metro: [[concept_ubahn_nuernberg_u1|U1]], [[concept_ubahn_nuernberg_u2|U2]] en [[concept_ubahn_nuernberg_u3|U3]]; op beide niveaus bestaan kruisingsverbindingen tussen de sporen richting Fürth, Röthenbach en het beursterrein (Messe)\n- Tram/bus: overgang naar de tram (halte op verkeersniveau 0) en naar stadsbuslijnen\n\n## Voorzieningen\n\nHet als richtingsstation uitgevoerde station strekt zich uit over vier niveaus: een distributieverdieping (−1) en twee perronniveaus (−2 en −3) met elk een middenperron, waarop alle drie lijnen stoppen. In het station zijn tal van kunstwerken aan de perronmuren te zien.",
      "url": "/places/de-plaerrer.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "metro_station",
      "coordinates": {
        "latitude": 49.4483,
        "longitude": 11.0653
      },
      "adminArea": "Bayern, Deutschland",
      "established": {
        "year": 1980,
        "precision": "year",
        "display": "1980"
      }
    },
    {
      "customFields": [
        {
          "key": "line_depots",
          "value": "ICE-Werk Hamburg-Eidelstedt (ICE 1)"
        },
        {
          "key": "line_headway",
          "value": "Zweistundentakt (mit Linie 23 Hamburg–Berlin Stundentakt; mit den Linien 28 und 29 halbstündliches Angebot Erfurt–Nürnberg)"
        },
        {
          "key": "line_last_extension",
          "value": "Fahrplanjahr 2026: neue Linienführung mit zusätzlichen Halten in Büchen, Ludwigslust und Wittenberge; München wird über Augsburg (Donauwörth, München-Pasing) statt über Ingolstadt erreicht"
        },
        {
          "key": "line_max_speed",
          "value": "bis zu 280 km/h (ICE 1)"
        },
        {
          "key": "line_opened",
          "value": "Dezember 2017 (wieder eingerichtet mit Inbetriebnahme der Schnellfahrstrecke Erfurt–Nürnberg)"
        },
        {
          "key": "line_operator",
          "value": "DB Fernverkehr AG"
        },
        {
          "key": "line_owner",
          "value": "Deutsche Bahn AG (Betreiber: DB Fernverkehr AG)"
        },
        {
          "key": "line_rolling_stock",
          "value": "ICE 1"
        },
        {
          "key": "line_status",
          "value": "In Betrieb"
        },
        {
          "key": "line_structure",
          "value": "Ausbaustrecke Hamburg–Berlin; ab Berlin über Halle und die Schnellfahrstrecken Erfurt–Leipzig/Halle und Erfurt–Nürnberg (VDE 8); weiter über Bamberg und die Ausbaustrecke Nürnberg–Augsburg nach München"
        },
        {
          "key": "line_termini",
          "value": "Hamburg-Altona – München Hbf"
        }
      ],
      "id": "concept_ice_18",
      "type": "concept",
      "title": "ICE 18 (Hamburg – Berlijn – München)",
      "slug": "ice-18",
      "summary": "De ICE-lijn 18 rijdt in een tweeuursfrequentie van Hamburg-Altona via Berlijn, Halle en Erfurt naar München; tussen Hamburg en Berlijn vormt ze met lijn 23 een uurfrequentie.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-railways"
      ],
      "tags": [
        "tag-rail"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "ICE-Verkehr — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/ICE-Verkehr",
          "locator": "Linientabelle; abgerufen 2026-10-28"
        },
        {
          "id": "wikipedia-en",
          "title": "List of Intercity-Express lines — Wikipedia",
          "url": "https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Intercity-Express_lines",
          "locator": "Abschnitt Line 18; abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:24+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:24+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 23,
      "body": "## Overzicht\n\nDe ICE-lijn 18 verbindt Hamburg-Altona via Hamburg Hbf, Büchen, Ludwigslust en Wittenberge met Berlijn en rijdt van daar via Lutherstadt Wittenberg, Halle (Saale), Erfurt, Bamberg en Nürnberg naar München. Ze gebruikt tussen Erfurt en Nürnberg de hogesnelheidslijn VDE 8 en vormt met lijn 28 tussen Hamburg en Nürnberg een gezamenlijke uurfrequentie. Ingezet worden treinstammen van de serie ICE 1.\n\n## Exploitant\n\nExploitant is de [[organization_db_fernverkehr|DB Fernverkehr (langeafstandsvervoer van Deutsche Bahn)]].\n\n\n## Geschiedenis\n\nLijn 18 werd bij de ingebruikname van de hogesnelheidslijn Erfurt–Nürnberg in december 2017 opnieuw ingesteld en rijdt uitsluitend via Halle. Voor het dienstregelingsjaar 2026 kreeg ze in het kader van de herstructurering van de as Berlijn–München een nieuwe lijnvoering met extra stops in Büchen, Ludwigslust en Wittenberge. Na de richtingswissel in Nürnberg rijdt ze via Augsburg met stops in Donauwörth en München-Pasing naar München.\n## Belangrijkste stations\n\nDe lijn bedient onder meer de volgende stations:\n\n- Hamburg-Altona\n- Hamburg Hbf\n- Ludwigslust\n- Wittenberge\n- Berlin-Spandau\n- Berlin Hbf\n- Berlin Südkreuz\n- Halle (Saale) Hbf\n- Erfurt Hbf\n- Bamberg\n- Nürnberg Hbf\n- Augsburg Hbf\n- München Hbf\n\n## Aanvullende informatie\n\nline_frequency: tweeuursfrequentie (met lijn 28 een gezamenlijke uurfrequentie Hamburg–Nürnberg)",
      "url": "/concepts/ice-18.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "conceptKind": "rail_line"
    },
    {
      "customFields": [
        {
          "key": "line_depots",
          "value": "Technische Basis Fröttmaning; Betriebsanlage Süd (Neuperlach Süd)"
        },
        {
          "key": "line_last_extension",
          "value": "14. Oktober 2006 (Garching – Garching-Forschungszentrum)"
        },
        {
          "key": "line_length",
          "value": "27,4 km"
        },
        {
          "key": "line_max_speed",
          "value": "80 km/h"
        },
        {
          "key": "line_opened",
          "value": "1971"
        },
        {
          "key": "line_operator",
          "value": "MVG – Münchner Verkehrsgesellschaft"
        },
        {
          "key": "line_owner",
          "value": "Landeshauptstadt München (SWM), betrieben von der Münchner Verkehrsgesellschaft (MVG)"
        },
        {
          "key": "line_rolling_stock",
          "value": "Baureihe A/B/C (Langzug)"
        },
        {
          "key": "line_stations",
          "value": "26"
        },
        {
          "key": "line_status",
          "value": "In Betrieb"
        },
        {
          "key": "line_structure",
          "value": "Garching-Forschungszentrum – Kieferngarten – Odeonsplatz – Sendlinger Tor – Implerstraße – Klinikum Großhadern; 27,416 km, 26 Stationen; längste Linie des Netzes und einzige Linie, die München verlässt (Stadt Garching); gemeinsame Strecke mit U3 zwischen Münchner Freiheit und Implerstraße"
        },
        {
          "key": "line_termini",
          "value": "Garching-Forschungszentrum – Klinikum Großhadern"
        }
      ],
      "id": "concept_ubahn_muenchen_u6",
      "type": "concept",
      "title": "Lijn U6 (metro van München)",
      "slug": "ubahn-muenchen-u6",
      "summary": "De U6 is de oudste en met 27,4 km langste traject van de Münchense metro; het net werd in 1971 met haar geopend, zij bedient 26 stations van Garching-Forschungszentrum tot Klinikum Großhadern.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-urban-rail"
      ],
      "tags": [
        "tag-metro",
        "tag-metro-line"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "U-Bahn-Linie U6 (München) — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/U-Bahn-Linie_U6_(M%C3%BCnchen)",
          "locator": "Abschnitte Verlauf und Stationen; abgerufen 2026-10-28"
        },
        {
          "id": "mvv-map",
          "title": "MVV-Netz in den Zonen M bis 5",
          "url": "https://www.mvg.de/dam/jcr:bb478190-c72c-45dc-8bfd-630767abe696/2026_layout_SUR_M_5.pdf",
          "locator": "2026年1月网络图；2026年10月29日查阅"
        },
        {
          "id": "mvv-timetable-2026",
          "title": "MVV Gesamtfahrplan 2026：U6",
          "url": "https://www.mvg.de/dam/jcr:6ec4cb8c-46c8-4f87-90ec-b1578c56b0df/mvv-gesamtfahrplan-2026.pdf",
          "locator": "第180、182、185页；自2025年12月14日起有效"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:20+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:20+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 36,
      "body": "## Overzicht\n\nDe metrolijn U6 rijdt over 27,4 km tussen Garching-Forschungszentrum in het noorden en het Klinikum Großhadern in het zuidwesten en bedient 26 stations. De lijnkleur is blauw. De U6 is de oudste lijn van het net: op 19 oktober 1971 werd het eerste traject van het Münchense metronet geopend; de tunnel onder de Lindwurmstraße tussen Sendlinger Tor en Goetheplatz stamt deels nog uit de jaren 1938–1941. Voor de Olympische Zomerspelen van 1972 werd het traject naar het Olympiazentrum gevoerd. Naar het noorden werd de lijn in 2006 verlengd over Garching-Hochbrück, Garching en Garching-Forschungszentrum – zij is daarmee de enige metrolijn die het stadsgebied van München verlaat. Een westelijke verlenging naar Martinsried is in aanbouw.\n\nOp het binnenstadstraject rijdt de U6 samen met de U3 op hoofdtraject 1 van de Münchner Freiheit over Odeonsplatz, Marienplatz en Sendlinger Tor tot de Implerstraße.\n\n## Exploitant\n\nExploitant is de [[organization_mvg|MVG (Münchner Verkehrsgesellschaft)]], een dochter van de Stadtwerke München (SWM).\n\n\n## Geschiedenis\n\nDe U6 is de oudste lijn van de Münchense metro; de tunnel onder de Lindwurmstraße tussen Sendlinger Tor en Goetheplatz werd al in 1938–1941 gebouwd als deel van een geplande S-Bahn. Op 19 oktober 1971 nam zij als eerste lijn van het net haar dienst op tussen Kieferngarten en Goetheplatz. Naar het zuiden werd zij verlengd in 1975 naar Harras, in 1983 naar Holzapfelkreuth en op 22 mei 1993 naar het Klinikum Großhadern; naar het noorden bereikte zij op 28 oktober 1995 Garching-Hochbrück en op 14 oktober 2006 het Garching-Forschungszentrum. Een verlenging naar Martinsried wordt naar verwachting in 2027 geopend.\n## Stations\n\nStations in rijrichting Klinikum Großhadern:\n\n- Garching-Forschungszentrum\n- Garching\n- Garching-Hochbrück\n- Fröttmaning\n- Kieferngarten\n- Freimann\n- Studentenstadt\n- Alte Heide\n- Nordfriedhof\n- Dietlindenstraße\n- Münchner Freiheit\n- Giselastraße\n- Universität\n- Odeonsplatz\n- Marienplatz\n- Sendlinger Tor\n- Goetheplatz\n- Poccistraße\n- Implerstraße\n- Harras\n- Partnachplatz\n- Westpark\n- Holzapfelkreuth\n- Haderner Stern\n- Großhadern\n- Klinikum Großhadern",
      "url": "/concepts/ubahn-muenchen-u6.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "conceptKind": "metro_line"
    },
    {
      "id": "place_de_zob_berlin",
      "type": "place",
      "title": "Centraal busstation van Berlijn (ZOB am Funkturm)",
      "slug": "de-zob-berlin",
      "summary": "Het in 1966 in bedrijf genomen centrale busstation (ZOB) am Funkturm is met 35 bushaltes, circa 55 regelmatig rijdende busbedrijven en ongeveer zes miljoen reizigers per jaar het belangrijkste langeafstandsbusstation van Berlijn.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit"
      ],
      "tags": [
        "tag-bus"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Zentraler Omnibusbahnhof (Berlin) — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/Zentraler_Omnibusbahnhof_(Berlin)",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:53+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:53+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 18,
      "body": "## Overzicht\n\nDe ZOB am Funkturm werd in mei 1966 op initiatief van Gustav Severin in bedrijf genomen en nam de plaats in van het busstation aan het Stuttgarter Platz. Het ligt aan de westelijke rand van City West aan de Masurenallee, direct aan de ringbaan en de parallel lopende stadsautobaan, vlak naast het beursterrein. De ZOB wordt sinds 2001 geëxploiteerd door de Internationale Omnibusbahnhof Betreiber Gesellschaft (IOB), een 100% dochter van de [[organization_bvg|BVG]]. In 2017 werden circa 166.000 vertrekken en aankomsten en ongeveer zes miljoen reizigers en bezoekers geteld.\n\n## Bediende verbindingen\n\n- Langeafstandsbusverkeer: regelmatig nationaal en internationaal langeafstandsbusverkeer van circa 55 busbedrijven, waaronder [[organization_flixbus|FlixBus]] en Eurolines; Berlijn is het Midden-Europese knooppunt voor verbindingen naar Oost-Europa\n- Aansluiting op het openbaar vervoer: S-Bahnstation Messe Nord/ICC (ringbaan, S41/S42/S46) circa 300 m, metrostation Kaiserdamm ([[concept_ubahn_berlin_u2|U2]]) circa 350 m verwijderd; daarnaast diverse BVG-buslijnen\n\n## Voorzieningen\n\nDe ZOB bezit 35 bushaltes (gepland 37) voor lijn- en incidenteel vervoer; na de renovatie worden 27–33 bushaltes tegelijk gebruikt. In het kader van een grondige renovatie en capaciteitsuitbreiding ontstaat een nieuwbouw van twee verdiepingen als wachthal.",
      "url": "/places/de-zob-berlin.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "bus_station",
      "coordinates": {
        "latitude": 52.5075,
        "longitude": 13.2797
      },
      "adminArea": "Berlin, Deutschland",
      "established": {
        "year": 1966,
        "precision": "year",
        "display": "1966"
      }
    },
    {
      "customFields": [
        {
          "key": "line_depots",
          "value": "Technische Basis Fröttmaning; Betriebsanlage Süd (Neuperlach Süd)"
        },
        {
          "key": "line_last_extension",
          "value": "29. Mai 1999 (Innsbrucker Ring – Messestadt Ost)"
        },
        {
          "key": "line_length",
          "value": "24,4 km"
        },
        {
          "key": "line_max_speed",
          "value": "80 km/h"
        },
        {
          "key": "line_opened",
          "value": "1980"
        },
        {
          "key": "line_operator",
          "value": "MVG – Münchner Verkehrsgesellschaft"
        },
        {
          "key": "line_owner",
          "value": "Landeshauptstadt München (SWM), betrieben von der Münchner Verkehrsgesellschaft (MVG)"
        },
        {
          "key": "line_rolling_stock",
          "value": "Baureihe A/B/C (Langzug)"
        },
        {
          "key": "line_stations",
          "value": "27"
        },
        {
          "key": "line_status",
          "value": "In Betrieb"
        },
        {
          "key": "line_structure",
          "value": "Feldmoching – Hauptbahnhof – Sendlinger Tor – Innsbrucker Ring – Messestadt Ost; 27 Stationen"
        },
        {
          "key": "line_termini",
          "value": "Feldmoching – Messestadt Ost"
        }
      ],
      "id": "concept_ubahn_muenchen_u2",
      "type": "concept",
      "title": "Lijn U2 (metro van München)",
      "slug": "ubahn-muenchen-u2",
      "summary": "De U2 is de langste lijn van de Münchense metro; zij werd in 1980 geopend, is 24,4 km lang, bedient 27 stations en rijdt van Feldmoching in het noorden tot de Messestadt Ost in het oosten.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-urban-rail"
      ],
      "tags": [
        "tag-metro",
        "tag-metro-line"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "U-Bahn-Linie U2 (München) — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/U-Bahn-Linie_U2_(M%C3%BCnchen)",
          "locator": "Abschnitte Verlauf und Stationen; abgerufen 2026-10-28"
        },
        {
          "id": "mvv-map",
          "title": "MVV-Netz in den Zonen M bis 5",
          "url": "https://www.mvg.de/dam/jcr:bb478190-c72c-45dc-8bfd-630767abe696/2026_layout_SUR_M_5.pdf",
          "locator": "2026年1月网络图；2026年10月29日查阅"
        },
        {
          "id": "mvv-timetable-2026",
          "title": "MVV Gesamtfahrplan 2026：U2",
          "url": "https://www.mvg.de/dam/jcr:6ec4cb8c-46c8-4f87-90ec-b1578c56b0df/mvv-gesamtfahrplan-2026.pdf",
          "locator": "第169、171页；自2025年12月14日起有效"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:19+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:19+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 33,
      "body": "## Overzicht\n\nDe metrolijn U2 rijdt over 24,4 km tussen Feldmoching in het noorden van München, waar aansluiting op de S1 naar Freising en de luchthaven bestaat, en de Messestadt Ost in het oosten; zij bedient 27 stations. Zij werd op 18 oktober 1980 met de opening van hoofdtraject 2 (Hauptbahnhof–Innsbrucker Ring) in bedrijf gesteld en aanvankelijk U8 genoemd. Met 24,4 km is zij de langste lijn van het net; haar lijnkleur is rood.\n\nDe U2 is de enige lijn die over alle drie de hoofdtrajecten van het net rijdt: ten noorden van het hoofdstation deelt zij het traject met de U3/U6 tot de Scheidplatz, op het binnenstadstraject rijdt zij samen met de U1 (hoofdtraject 2), en ten oosten van de Innsbrucker Ring rijdt zij als zelfstandige tak over Trudering naar de Messestadt. Op het stadstraject Milbertshofen–Innsbrucker Ring wordt zij in de spits aangevuld door de spitslijn U7.\n\n## Exploitant\n\nExploitant is de [[organization_mvg|MVG (Münchner Verkehrsgesellschaft)]], een dochter van de Stadtwerke München (SWM).\n\n\n## Geschiedenis\n\nDe huidige U2 ging op 18 oktober 1980 als U8 tussen Scheidplatz en Neuperlach Süd in bedrijf en draagt sinds 1988 de naam U2; geen enkele andere metrolijn van München doorliep meer traject- en naamswisselingen. Naar het noorden werd de lijn in 1993 verlengd tot de Dülferstraße en op 26 oktober 1996 tot Feldmoching. Op 29 mei 1999 volgde de opening van de tak naar het beursterrein; sindsdien eindigt de U2 op de Messestadt Ost en droeg zij het traject naar Neuperlach Süd over aan de U5.\n## Stations\n\nStations in rijrichting Messestadt Ost:\n\n- Feldmoching\n- Hasenbergl\n- Dülferstraße\n- Harthof\n- Am Hart\n- Frankfurter Ring\n- Milbertshofen\n- Scheidplatz\n- Hohenzollernplatz\n- Josephsplatz\n- Theresienstraße\n- Königsplatz\n- Hauptbahnhof\n- Sendlinger Tor\n- Fraunhoferstraße\n- Kolumbusplatz\n- Silberhornstraße\n- Untersbergstraße\n- Giesing\n- Karl-Preis-Platz\n- Innsbrucker Ring\n- Josephsburg\n- Kreillerstraße\n- Trudering\n- Moosfeld\n- Messestadt West\n- Messestadt Ost",
      "url": "/concepts/ubahn-muenchen-u2.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "conceptKind": "metro_line"
    },
    {
      "id": "place_de_frankfurt_flughafen_regionalbahnhof",
      "type": "place",
      "title": "Regionaal station van Luchthaven Frankfurt",
      "slug": "de-frankfurt-flughafen-regionalbahnhof",
      "summary": "Het op 14 maart 1972 geopende regionale station van de luchthaven is het tweede luchthavenstation van Duitsland, met drie sporen onder Terminal 1 en dagelijks meer dan 40.000 in-, uit- en overstappers (2017).",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-railways"
      ],
      "tags": [
        "tag-rail",
        "tag-railway-station"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Frankfurt (Main) Flughafen Regionalbahnhof — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/Frankfurt_(Main)_Flughafen_Regionalbahnhof",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:58+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:58+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 20,
      "body": "## Overzicht\n\nHet regionale station werd op 14 maart 1972 geopend als deel van de nieuwe Terminal Mitte (thans Terminal 1) en was na Berlin-Schönefeld het tweede luchthavenstation van Duitsland. Tot de ingebruikname van het langeafstandsstation in 1999 heette het „Frankfurt (Main) Flughafen“ en bediende het ook het langeafstandsverkeer. Volgens opgave van de luchthaven stappen in 2017 dagelijks meer dan 40.000 mensen in, uit of over.\n\n## Bediende verbindingen\n\n- S-Bahn (stedelijke sneltrein): de lijnen S8 en S9 van de S-Bahn Rhein-Main rijden om de beurt elke 15 minuten naar Wiesbaden respectievelijk Offenbach/Hanau\n- Regionaal verkeer: twee Regional-Express-lijnen tussen Frankfurt am Main en Saarbrücken respectievelijk Koblenz stoppen hier (elke twee uur, gezamenlijk elk uur tot Ingelheim)\n- Langeafstandsverkeer: sinds 2011 stoppen er geregelde geen langeafstandstreinen meer; afzonderlijke Nightjet-treinen bedienen het station 's nachts\n\n## Voorzieningen\n\nHet station is een driesporig tunnel-doorgangsstation met een 410 m lang middenperron, dat oorspronkelijk voor het langeafstandsverkeer was ontworpen. Via overgangen is het direct verbonden met Terminal 1; het aparte langeafstandsstation (sinds 1999) ligt ten noorden ervan.",
      "url": "/places/de-frankfurt-flughafen-regionalbahnhof.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "railway_station",
      "coordinates": {
        "latitude": 50.0519,
        "longitude": 8.5778
      },
      "adminArea": "Hessen, Deutschland",
      "established": {
        "year": 1972,
        "precision": "year",
        "display": "1972"
      }
    },
    {
      "id": "place_de_muenchen_flughafen",
      "type": "place",
      "title": "Station van Luchthaven München",
      "slug": "de-muenchen-flughafen",
      "summary": "Het station van Luchthaven München ging op 7 maart 1992 in bedrijf en is als tunnelstation onder de terminal eindstation van de S-Bahnlijnen S1 en S8; een langeafstandsstation is tot op heden niet gerealiseerd.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-railways"
      ],
      "tags": [
        "tag-rail",
        "tag-railway-station"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Bahnhof München Flughafen — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/Bahnhof_M%C3%BCnchen_Flughafen",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:58+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:58+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 20,
      "body": "## Overzicht\n\nHet station werd op 7 maart 1992 – kort voor de opening van de luchthaven op 17 mei 1992 – samen met de nieuwe MVV-S-Bahnlijn S8 in bedrijf genomen. De halte München Flughafen Terminal ligt op niveau 2 van de luchthaven in een tot 11 m diepe, 1,3 km lange tunnel onder de terminals. Het stationgedeelte München Flughafen Besucherpark bedient het bezoekerspark tussen de startbanen. De in 2006 door de DB opgegeven dagwaarde aan reizigers en bezoekers bedroeg bijna 50.000.\n\n## Bediende verbindingen\n\n- S-Bahn (stedelijke sneltrein): eindstation van de lijnen S1 (sinds 28 november 1998 via de Neufahrner Spange) en S8\n- Regionaal verkeer: sinds eind 2018 rijdt elk uur de Airport Express naar Regensburg\n- Langeafstandsverkeer: er bestaat geen langeafstandsstation; het Mangfallplan en voorstellen voor een aansluiting per langeafstandstrein (o.a. via de geplande Omega-Spange) zijn niet gerealiseerd\n\n## Voorzieningen\n\nHet tunnelstation Terminal bezit een 233 m lang middenperron met twee sporen; in het oosten sluit een 400 m lange dubbelsporige opstel- en keerinstallatie onder Terminal 2 aan. Het stationgedeelte Besucherpark heeft twee sporen aan een 211 m lang middenperron, verbonden via een 263 m lange voetgangersbrug (geopend in 1991).",
      "url": "/places/de-muenchen-flughafen.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "railway_station",
      "coordinates": {
        "latitude": 48.3539,
        "longitude": 11.7858
      },
      "adminArea": "Bayern, Deutschland",
      "established": {
        "year": 1992,
        "precision": "year",
        "display": "1992"
      }
    },
    {
      "id": "place_de_ber_flughafen",
      "type": "place",
      "title": "Station van Luchthaven Berlijn-Brandenburg",
      "slug": "de-ber-flughafen",
      "summary": "Het station van Luchthaven Berlijn-Brandenburg ligt als tunnelstation direct onder de BER-terminal, ging op 31 oktober 2020 in bedrijf en biedt zes sporen voor langeafstands-, regionaal en S-Bahnverkeer.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-railways"
      ],
      "tags": [
        "tag-rail",
        "tag-railway-station"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Bahnhof Berlin Brandenburg Flughafen — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/Bahnhof_Berlin_Brandenburg_Flughafen",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:57+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:57+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 20,
      "body": "## Overzicht\n\nHet station werd als tunnelstation onder de terminal van de luchthaven Berlijn Brandenburg al op 30 oktober 2011 bouwkundig voltooid, maar ging door de bouwvertragingen van de luchthaven pas met diens opening op 31 oktober 2020 in geregelde dienst. Het verbindt de luchthaven met Berlijn en Brandenburg; in het station en zijn toelooplijnen werd in totaal circa 636 miljoen euro geïnvesteerd.\n\n## Bediende verbindingen\n\n- Regionaal verkeer: Airport-Express (FEX) naar Berlin Hbf, RE 7, RB 14 en RB 22\n- S-Bahn (stedelijke sneltrein): lijnen S9 en S45 (station „Flughafen BER Terminal 1-2“)\n- Langeafstandsverkeer: IC-verbinding Dresden–Rostock stopt op het station; sinds de opening bestaan voortdurende plannen voor verdere langeafstandsverbindingen\n\n## Voorzieningen\n\nHet station bezit zes perronsporen aan drie middenperrons: twee voor regionaal en langeafstandsverkeer (elk 405 m lang) en een 152,5 m lang S-Bahnperron, dat vanaf het westen als kop eindigt. De langeafstandssporen lopen in een tunnel tussen de twee startbanen onder de terminal door.",
      "url": "/places/de-ber-flughafen.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "railway_station",
      "coordinates": {
        "latitude": 52.3667,
        "longitude": 13.5033
      },
      "adminArea": "Brandenburg, Deutschland",
      "established": {
        "year": 2020,
        "precision": "year",
        "display": "2020"
      }
    },
    {
      "id": "place_de_zob_muenchen",
      "type": "place",
      "title": "Centraal busstation van München (Hackerbrücke)",
      "slug": "de-zob-muenchen",
      "summary": "Het op 11 september 2009 geopende centrale busstation van München (ZOB) aan de Hackerbrücke is met 29 bushaltes het centrale langeafstandsbusknooppunt van de hoofdstad van de deelstaat en tegelijk een winkelcentrum.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit"
      ],
      "tags": [
        "tag-bus"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Zentraler Omnibusbahnhof München — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/Zentraler_Omnibusbahnhof_M%C3%BCnchen",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:57+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:57+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 18,
      "body": "## Overzicht\n\nDe ZOB München werd op 11 september 2009 geopend en ligt in de directe nabijheid van de Hackerbrücke en het centraal station. Het door Auer + Weber + Assoziierte ontworpen multifunctionele bouwwerk met circa 25.000 m² grondoppervlakte en zeven verdiepingen heeft een aluminiumbuisgevel die naar de kopvorm van een ICE-trein is gemodelleerd; alleen daarvoor werden circa 31 km buizen gebruikt. Na de deregulering van de langeafstandsbusmarkt steeg het aantal dagelijkse aankomsten en vertrekken van 80 (2010) naar 135 (2013).\n\n## Bediende verbindingen\n\n- Langeafstandsbusverkeer: regelmatig nationaal en internationaal langeafstandsbusverkeer, o.a. van [[organization_flixbus|FlixBus]] en IC Bus; eveneens het merendeel van het toeristische busverkeer in München\n- Aansluiting op het openbaar vervoer: direct naast het station ligt het S-Bahnstation Hackerbrücke; het centraal station is te voet bereikbaar; stadsbusverkeer rijdt via de omliggende haltes\n\n## Voorzieningen\n\nHet busstation ligt onder de begane grond en bezit 29 bushaltes. Via roltrappen en liften bereiken reizigers de op de eerste verdieping gelegen winkelpassage met detailhandel en horeca.",
      "url": "/places/de-zob-muenchen.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "bus_station",
      "coordinates": {
        "latitude": 48.1424,
        "longitude": 11.5499
      },
      "adminArea": "Bayern, Deutschland",
      "established": {
        "year": 2009,
        "precision": "year",
        "display": "2009"
      }
    },
    {
      "id": "place_de_zob_hamburg",
      "type": "place",
      "title": "Centraal busstation van Hamburg",
      "slug": "de-zob-hamburg",
      "summary": "Het in 2003 geopende centrale busstation van Hamburg (ook „Bus Port Hamburg“) ligt direct ten zuidoosten van het centraal station en registreert circa 38.800 vertrekken per jaar met naar schatting drie miljoen passagiers.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit"
      ],
      "tags": [
        "tag-bus"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Zentraler Omnibusbahnhof Hamburg — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/Zentraler_Omnibusbahnhof_Hamburg",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:56+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:56+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 18,
      "body": "## Overzicht\n\nDe ZOB Hamburg ligt in de wijk St. Georg aan de Adenauerallee direct ten zuidoosten van het centraal station. De na de naoorlogse bouwwerken van 1950/1951 nieuw opgerichte installatie werd op 24 mei 2003 geopend; het van ver zichtbare, 's nachts verlichte dak met een sikkelvormige ringdraagconstructie overspant 3.400 m² en kreeg in 2006 de „Outstanding Structure Award“ van de IABSE. Exploitant is de Zentral-Omnibus-Bahnhof „ZOB“ Hamburg GmbH, waarvan de [[organization_hamburger_hochbahn|Hamburger Hochbahn]] de meerderheid houdt. In 2013 waren er 38.830 vertrekken met naar schatting drie miljoen reizigers.\n\n## Bediende verbindingen\n\n- Langeafstandsbusverkeer: centraal haltepunt van het binnenlandse en grensoverschrijdende langeafstandsbusverkeer, in het bijzonder van [[organization_flixbus|FlixBus]]; de meest frequente relatie was in 2014 de verbinding naar Berlijn met meer dan 30 ritten per dag\n- Aansluiting op het openbaar vervoer: directe toegang tot de tussenverdieping van het metrostation Hauptbahnhof Süd ([[concept_ubahn_hamburg_u1|U1]]/[[concept_ubahn_hamburg_u3|U3]]); het centraal station met langeafstands- en regionaal verkeer evenals S-Bahn ligt op twee tot drie minuten lopen; daartoe metrobuslijnen 5 en 19, snelbussen en nachtbussen\n\n## Voorzieningen\n\nDe installatie werd als eerste busstation van Duitsland aangelegd in havenvormige (quay-vormige) bouwwijze en wordt met de klok mee bereden; de bushaltes liggen onder het karakteristieke translucide dak.",
      "url": "/places/de-zob-hamburg.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "bus_station",
      "coordinates": {
        "latitude": 53.5519,
        "longitude": 10.0115
      },
      "adminArea": "Hamburg, Deutschland",
      "established": {
        "year": 2003,
        "precision": "year",
        "display": "2003"
      }
    },
    {
      "id": "place_de_odeonsplatz",
      "type": "place",
      "title": "Station Odeonsplatz",
      "slug": "de-odeonsplatz",
      "summary": "Het op 19 oktober 1971 geopende metrostation Odeonsplatz is naast het centraal station en het Sendlinger Tor een kruisingsstation van de Münchense stamlijnen, waar U3, U4, U5 en U6 samenkomen.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-urban-rail"
      ],
      "tags": [
        "tag-metro",
        "tag-rail",
        "tag-metro-station"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "U-Bahnhof Odeonsplatz — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/U-Bahnhof_Odeonsplatz",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:53+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:53+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 20,
      "body": "## Overzicht\n\nHet station werd op 19 oktober 1971 geopend met het eerste gedeelte van de noord-zuidstamlijn; de perrons van de lijnen [[concept_ubahn_muenchen_u4|U4]] en [[concept_ubahn_muenchen_u5|U5]] (stamlijn 3) volgden in 1984. Het ligt in de oude stad onder het Odeonsplatz en is naast het centraal station en het Sendlinger Tor een van de drie kruisingsstations van de Münchense metrostamlijnen.\n\n## Bediende verbindingen\n\n- Metro: [[concept_ubahn_muenchen_u3|U3]] en [[concept_ubahn_muenchen_u6|U6]] op het bovenste niveau (stamlijn 1); [[concept_ubahn_muenchen_u4|U4]] en [[concept_ubahn_muenchen_u5|U5]] op het onderste niveau (stamlijn 3)\n- S-Bahn/regionaal verkeer: geen; overgang naar de buslijnen 100 en 153\n\n## Voorzieningen\n\nHet station bezit vier sporen: het bovenste niveau heeft een middenperron voor U3/U6 met rode tegels en een perronlengte van 120 m; het onderste niveau voor U4/U5 bestaat uit twee gescheiden, eensporige buizen met zijperrons. Beide niveaus zijn via een smalle verbindingstrap met elkaar verbonden.",
      "url": "/places/de-odeonsplatz.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "metro_station",
      "coordinates": {
        "latitude": 48.1425,
        "longitude": 11.5775
      },
      "adminArea": "Bayern, Deutschland",
      "established": {
        "year": 1971,
        "precision": "year",
        "display": "1971"
      }
    },
    {
      "id": "place_de_jungfernstieg",
      "type": "place",
      "title": "Station Jungfernstieg",
      "slug": "de-jungfernstieg",
      "summary": "Het station Jungfernstieg, waarvan het eerste perron in 1931 met de „KellJung“-lijn werd geopend, is een tunnelstation met drie niveaus onder de Binnenalster met U1, U2, U4 en de City-S-Bahnlijnen S1–S3.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-railways",
        "category-urban-rail"
      ],
      "tags": [
        "tag-metro",
        "tag-rail",
        "tag-railway-station",
        "tag-metro-station"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Bahnhof Hamburg Jungfernstieg — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/Bahnhof_Hamburg_Jungfernstieg",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:52+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:52+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 20,
      "body": "## Overzicht\n\nHet eerste perron werd op 25 maart 1931 met de „KellJung“-lijn (thans deel van de [[concept_ubahn_hamburg_u1|U1]]) geopend. De perrons voor [[concept_ubahn_hamburg_u2|U2]] en [[concept_ubahn_hamburg_u4|U4]] gingen op 3 juni 1973 in bedrijf, het S-Bahnperron van de City-S-Bahn op 1 juni 1975. Het totale complex strekt zich uit over drie met elkaar verbonden perronhallen onder de gelijknamige straat en het gebied van de Kleine Alster.\n\n## Bediende verbindingen\n\n- Metro: [[concept_ubahn_hamburg_u1|U1]] op niveau −2, [[concept_ubahn_hamburg_u2|U2]] en [[concept_ubahn_hamburg_u4|U4]] (sinds 29 november 2012) op niveau −4; overgang naar de [[concept_ubahn_hamburg_u3|U3]] via de sinds 1958 bestaande ondergrondse verbinding naar het station Rathaus\n- S-Bahn (stedelijke sneltrein): gemeenschappelijk station van de City-S-Bahn voor de lijnen S1, S2 en S3 op niveau −3\n\n## Voorzieningen\n\nHet tunnelstation omvat vier perrons op drie niveaus: elk twee sporen voor de U1, de S-Bahn (City-S-Bahn) en de U2/U4. Exploitant van de metrovoorzieningen is de [[organization_hamburger_hochbahn|Hamburger Hochbahn]]; het S-Bahnperron behoort tot de DB. Via het station Rathaus bestaat een ondergrondse doorgaande verbinding naar de U3-ring.",
      "url": "/places/de-jungfernstieg.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "metro_station",
      "coordinates": {
        "latitude": 53.5525,
        "longitude": 9.9933
      },
      "adminArea": "Hamburg, Deutschland",
      "established": {
        "year": 1931,
        "precision": "year",
        "display": "1931"
      }
    },
    {
      "id": "place_de_nollendorfplatz",
      "type": "place",
      "title": "Station Nollendorfplatz",
      "slug": "de-nollendorfplatz",
      "summary": "Het in 1902 geopende metrostation Nollendorfplatz is het enige Berlijnse station waar alle vier kleinprofiellijnen U1, U2, U3 en U4 stoppen, met een monumentaal verhoogstation met wederopgebouwde koepel.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-urban-rail"
      ],
      "tags": [
        "tag-metro",
        "tag-rail",
        "tag-metro-station"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "U-Bahnhof Nollendorfplatz — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/U-Bahnhof_Nollendorfplatz",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:52+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:52+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 20,
      "body": "## Overzicht\n\nHet verhoogstation werd in 1902 geopend als station van de Berlijnse Hochbahn-hoofdlijn en gebouwd naar plannen van Wilhelm Cremer en Richard Wolffenstein. Nollendorfplatz is het enige metrostation van Berlijn waar alle vier kleinprofiellijnen [[concept_ubahn_berlin_u1|U1]], [[concept_ubahn_berlin_u2|U2]], [[concept_ubahn_berlin_u3|U3]] en [[concept_ubahn_berlin_u4|U4]] stoppen. De koepel van het verhoogstation werd tussen 1999 en 2002 in vereenvoudigde vorm uitsluitend door donaties wederopgebouwd; het complex staat onder monumentenzorg.\n\n## Bediende verbindingen\n\n- Metro: [[concept_ubahn_berlin_u1|U1]], [[concept_ubahn_berlin_u2|U2]], [[concept_ubahn_berlin_u3|U3]] en [[concept_ubahn_berlin_u4|U4]]; de U4 (voormalige Schönebergse metro, vanaf 1910 hier) is de enige lijn die in Nollendorfplatz eindigt\n- S-Bahn/regionaal verkeer: geen; overgang naar buslijnen van de [[organization_bvg|BVG]]\n\n## Voorzieningen\n\nHet station bestaat uit het bovengrondse verhoogstation met koepelgebouw voor de U2 alsmede een ondergronds station met twee niveaus: de U1- en U3-treinen richting Warschauer Straße stoppen op het bovenste, de U4 en de U1/U3-richtingen richting Wittenbergplatz op het onderste perron. Het verhoogstation werd in 1926 in vereenvoudigde vorm zonder koepel herbouwd.",
      "url": "/places/de-nollendorfplatz.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "metro_station",
      "coordinates": {
        "latitude": 52.4996,
        "longitude": 13.3539
      },
      "adminArea": "Berlin, Deutschland",
      "established": {
        "year": 1902,
        "precision": "year",
        "display": "1902"
      }
    },
    {
      "id": "place_de_alexanderplatz",
      "type": "place",
      "title": "Station Alexanderplatz",
      "slug": "de-alexanderplatz",
      "summary": "Het in 1882 geopende station Alexanderplatz verbindt het regionale en S-Bahnverkeer op de Stadtbahn met het grootste metrostation van Berlijn, waar de lijnen U2, U5 en U8 kruisen.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-railways",
        "category-urban-rail"
      ],
      "tags": [
        "tag-metro",
        "tag-rail",
        "tag-railway-station",
        "tag-metro-station"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Bahnhof Berlin Alexanderplatz — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/Bahnhof_Berlin_Alexanderplatz",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:50+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:50+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 21,
      "body": "## Overzicht\n\nHet station Alexanderplatz ging op 7 februari 1882 in bedrijf (S-Bahnbedrijf vanaf 1928) op de Berlijnse Stadtbahn en is tegenwoordig een belangrijk kruisingsstation in het stadsverkeer van Berlijn. In 2018 stond het met circa 140.000 reizigers per dag in het regionale en S-Bahnverkeer op de derde plaats van de Berlijnse stations.\n\n## Bediende verbindingen\n\n- Metro: het metrostation Alexanderplatz is het grootste van het Berlijnse net en wordt bediend door de lijnen [[concept_ubahn_berlin_u2|U2]], [[concept_ubahn_berlin_u5|U5]] en [[concept_ubahn_berlin_u8|U8]]; het is H-vormig aangelegd (U2 in de oostelijke, U8 in de westelijke arm, U5 op het onderste tussenniveau)\n- S-Bahn (stedelijke sneltrein): halte van de Stadtbahnlijnen S5, S7 en S9\n- Regionaal verkeer: bediend door regionaal treinen, waaronder de Harz-Berlin-Express (HBX)\n\n## Voorzieningen\n\nHet Stadtbahnstation bezit twee perronsporen; het metrostation omvat drie perrons op drie niveaus (U2-perron geopend in 1913). Bovengronds zijn er overstapmogelijkheden naar meerdere metrobus- en tramlijnen; 's nachts is Alexanderplatz een van de centrale overstappunten van Berlijn.",
      "url": "/places/de-alexanderplatz.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "metro_station",
      "coordinates": {
        "latitude": 52.5214,
        "longitude": 13.412
      },
      "adminArea": "Berlin, Deutschland",
      "established": {
        "year": 1882,
        "precision": "year",
        "display": "1882"
      }
    },
    {
      "id": "place_de_dresden_hbf",
      "type": "place",
      "title": "Centraal station Dresden (Dresden Hauptbahnhof)",
      "slug": "de-dresden-hbf",
      "summary": "Het in 1898 voltooide centraal station van Dresden is een gecombineerd doorgangs- en kopstation op een viaduct met 16 sporen en circa 64.500 reizigers per dag; de middenhal werd in 2006 door Norman Foster gerenoveerd.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-railways"
      ],
      "tags": [
        "tag-rail",
        "tag-railway-station"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Dresden Hauptbahnhof — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/Dresden_Hauptbahnhof",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:50+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:50+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 21,
      "body": "## Overzicht\n\nHet gehele stationsgebouw ging op 16 april 1898 in bedrijf. Het station ligt als doorgangsstation op een circa 4,50 m hoog viaduct; de middenhal is als kopstation uitgevoerd. Na de verbouwing door Norman Foster, die op 10 november 2006 werd afgerond, wordt de hal gekenmerkt door een membraamdak van glasvezelversterkt materiaal. Dagelijks registreren de stations circa 64.500 reizigers en 530 treinritten.\n\n## Bediende verbindingen\n\n- Langeafstandsverkeer: [[concept_ice_50|ICE 50]] (Dresden–Leipzig–Frankfurt–Wiesbaden); daarnaast EC naar Praag en Hamburg, IC 17 en IC 55\n- S-Bahn (stedelijke sneltrein): knooppunt van de Dresdner S-Bahn met de lijnen S1–S3\n- Regionaal verkeer: RE- en RB-lijnen o.a. naar Bautzen, Görlitz, Chemnitz, Cottbus en Leipzig\n\n## Voorzieningen\n\nHet station bezit 16 perronsporen; de zeven kopsporen liggen in de middenhal, drie doorgaande sporen in elk van de beide zijhallen. Voor het station bevinden zich haltes van de tramlijnen 3, 7, 8 en 10.",
      "url": "/places/de-dresden-hbf.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "railway_station",
      "coordinates": {
        "latitude": 51.0403,
        "longitude": 13.7314
      },
      "adminArea": "Sachsen, Deutschland",
      "established": {
        "year": 1898,
        "precision": "year",
        "display": "1898"
      }
    },
    {
      "id": "place_de_frankfurt_flughafen_fernbahnhof",
      "type": "place",
      "title": "Langeafstandsstation van Luchthaven Frankfurt",
      "slug": "de-frankfurt-flughafen-fernbahnhof",
      "summary": "Het op 30 mei 1999 geopende langeafstandsstation van de luchthaven is het grootste luchthavenstation van Duitsland met circa 23.000 reizigers per dag en vier sporen aan twee richtingsperrons onder het bouwwerk The Squaire.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-railways"
      ],
      "tags": [
        "tag-rail",
        "tag-railway-station"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Frankfurt am Main Flughafen Fernbahnhof — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/Frankfurt_(Main)_Flughafen_Fernbahnhof",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:49+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:49+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 21,
      "body": "## Overzicht\n\nHet langeafstandsstation werd op 30 mei 1999 geopend en is ontstaan als aanvulling op het bestaande regionale station. Het geldt met circa 23.000 reizigers per dag als het grootste luchthavenstation van Duitsland. Het stationsgebouw met zijn tot 15 m hoge glazen dakconstructie werd in 2010 geïntegreerd in het kantorengebouw The Squaire en ligt ten noorden van de terminal aan de hogesnelheidslijn Keulen–Rijn/Main.\n\n## Bediende verbindingen\n\n- Langeafstandsverkeer: [[concept_ice_25|ICE 25]], [[concept_ice_41|ICE 41]], [[concept_ice_42|ICE 42]], [[concept_ice_43|ICE 43]]; daarnaast verdere ICE-lijnen (o.a. naar Berlijn, Hamburg en Wenen) evenals IC-treinen\n- Regionaal verkeer: één Regionalbahn-lijn (RB 58); S-Bahn- en regionaal verkeer lopen via het aparte regionale station\n\n## Voorzieningen\n\nHet als Reiterbahnhof (dwars over het bouwwerk) uitgevoerde station bezit twee richtingsperrons met elk twee sporen (sporen „Fern 4“ tot en met „Fern 7“). De sporen 4/5 lopen richting Frankfurt en Mannheim, de sporen 6/7 richting Mainz en Keulen. Het aparte regionale station (sinds 1972) ontsluit Terminal 1; het langeafstandsstation is via gangen en overgangen verbonden met Terminal 1.",
      "url": "/places/de-frankfurt-flughafen-fernbahnhof.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "railway_station",
      "coordinates": {
        "latitude": 50.0528,
        "longitude": 8.57
      },
      "adminArea": "Hessen, Deutschland",
      "established": {
        "year": 1999,
        "precision": "year",
        "display": "1999"
      }
    },
    {
      "id": "place_de_hannover_hbf",
      "type": "place",
      "title": "Centraal station Hannover (Hannover Hauptbahnhof)",
      "slug": "de-hannover-hbf",
      "summary": "Het in 1843 geopende centraal station van Hannover (huidig gebouw 1879) is met 12 perronsporen, circa 280.000 reizigers per dag en 750 treinen per dag een centraal kruisingsstation en knooppunt van de S-Bahn Hannover.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-railways"
      ],
      "tags": [
        "tag-rail",
        "tag-railway-station"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Hannover Hauptbahnhof — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/Hannover_Hauptbahnhof",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:49+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:49+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 21,
      "body": "## Overzicht\n\nHet eerste station op deze plaats ging in 1843 in bedrijf; het huidige stationsgebouw werd in 1879 opgericht. Het doorgangsstation is een van de 21 stations van prijscategorie 1 en met circa 280.000 reizigers per dag het zevende drukste langeafstandsstation van de Deutsche Bahn; in 2016 passeerden het circa 750 treinen per dag.\n\n## Bediende verbindingen\n\n- Langeafstandsverkeer: [[concept_ice_10|ICE 10]], [[concept_ice_11|ICE 11]], [[concept_ice_25|ICE 25]]; daarnaast verdere ICE- en IC-lijnen (o.a. ICE 20/22 naar Frankfurt) en Nightjet\n- S-Bahn (stedelijke sneltrein): centraal knooppunt van de in 2000 ter gelegenheid van de Expo geopende S-Bahn Hannover met de lijnen S1–S8\n- Regionaal verkeer: talrijke RE- en RB-lijnen, o.a. naar Wolfsburg, Braunschweig, Bremen en Norddeich\n\n## Voorzieningen\n\nHet station bezit zes perrons met 12 perronsporen plus twee doorgaande hoofdsporen. Ten noorden van het station ligt sinds 1975 het ondergrondse Stadtbahnstation Hauptbahnhof met vier sporen voor de A- en B-lijnen van het Hannoverse Stadtbahnnet.",
      "url": "/places/de-hannover-hbf.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "railway_station",
      "coordinates": {
        "latitude": 52.3772,
        "longitude": 9.7417
      },
      "adminArea": "Niedersachsen, Deutschland",
      "established": {
        "year": 1843,
        "precision": "year",
        "display": "1843"
      }
    },
    {
      "id": "place_de_nuernberg_hbf",
      "type": "place",
      "title": "Centraal station Neurenberg (Nürnberg Hauptbahnhof)",
      "slug": "de-nuernberg-hbf",
      "summary": "Het centraal station van Neurenberg (voor het eerst 1844, huidig gebouw 1906) is met 22 perronsporen het spoorrijkste doorgangsstation van Europa, dagelijks circa 200.000 reizigers en knooppunt van ICE-, metro- en S-Bahnverkeer.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-railways"
      ],
      "tags": [
        "tag-rail",
        "tag-railway-station"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Nürnberg Hauptbahnhof — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/N%C3%BCrnberg_Hauptbahnhof",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:49+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:49+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 21,
      "body": "## Overzicht\n\nHet eerste station werd op 1 oktober 1844 geopend; het huidige neobarokke stationsgebouw naar plannen van Karl Zenger werd in 1906 voltooid. Het doorgangsstation is met 22 perronsporen het spoorrijkste station van deze bouwvorm in Europa en met circa 200.000 reizigers per dag het negende drukste langeafstandsstation van de Deutsche Bahn.\n\n## Bediende verbindingen\n\n- Langeafstandsverkeer: [[concept_ice_18|ICE 18]], [[concept_ice_25|ICE 25]], [[concept_ice_28|ICE 28]], [[concept_ice_29|ICE 29]], [[concept_ice_41|ICE 41]]; daarnaast verdere ICE- en IC-lijnen (o.a. naar Wenen en Hamburg)\n- Metro: directe aansluiting op het metronet van de [[organization_vag_nuernberg|VAG Nürnberg]] met de lijnen [[concept_ubahn_nuernberg_u1|U1]], [[concept_ubahn_nuernberg_u2|U2]] en [[concept_ubahn_nuernberg_u3|U3]] (tussenstation in het stadsnet)\n- S-Bahn (stedelijke sneltrein): centraal knooppunt van de S-Bahn Nürnberg met de lijnen S1–S4\n- Regionaal verkeer: RE/RB-lijnen o.a. naar Bayreuth, Hof, Regensburg en München alsmede naar Praag en Cheb\n\n## Voorzieningen\n\nHet station bezit 25 sporen, waarvan 22 perronsporen (18 langeafstands- en regionaalsporen en 4 S-Bahn-sporen). Op het stationsplein bevinden zich twee tramhaltes en bushaltes; circa 200 m ten oosten ligt het centrale busstation van Neurenberg.",
      "url": "/places/de-nuernberg-hbf.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "railway_station",
      "coordinates": {
        "latitude": 49.4464,
        "longitude": 11.0819
      },
      "adminArea": "Bayern, Deutschland",
      "established": {
        "year": 1906,
        "precision": "year",
        "display": "1906"
      }
    },
    {
      "id": "place_de_duesseldorf_hbf",
      "type": "place",
      "title": "Centraal station Düsseldorf (Düsseldorf Hauptbahnhof)",
      "slug": "de-duesseldorf-hbf",
      "summary": "Het in 1891 geopende centraal station van Düsseldorf is een doorgangsstation met 16 perronsporen en circa 270.000 reizigers per dag (2017) en een van de twee langeafstandsstations van de hoofdstad van de deelstaat.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-railways"
      ],
      "tags": [
        "tag-rail",
        "tag-railway-station"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Düsseldorf Hauptbahnhof — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/D%C3%BCsseldorf_Hauptbahnhof",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:46+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:46+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 21,
      "body": "## Overzicht\n\nHet eerste centraal station werd op 1 oktober 1891 geopend; het huidige stationsgebouw in de stijl van het Nieuwe Bouwen ontstond in 1932–1936 en werd in 1980–1985 ingrijpend verbouwd. Het station is een knooppunt van het spoorwegpersonenverkeer in het Rijn-Ruhrgebied met circa 270.000 reizigers per dag (2017).\n\n## Bediende verbindingen\n\n- Langeafstandsverkeer: [[concept_ice_10|ICE 10]], [[concept_ice_41|ICE 41]], [[concept_ice_42|ICE 42]], [[concept_ice_43|ICE 43]]; daarnaast IC/EC-lijnen, Thalys naar Parijs en ÖBB Nightjet\n- S-Bahn (stedelijke sneltrein): lijnen van de S-Bahn Rhein-Ruhr (o.a. S1, S6, S8, S11, S28, S68)\n- Regionaal verkeer: tien RE-lijnen (o.a. RRX) en meerdere RB-lijnen\n\n## Voorzieningen\n\nHet station bezit 16 perronsporen aan acht overdekte perrons. Daaronder ligt een in 1988 geopend ondergronds Stadtbahnstation met vier sporen aan twee middenperrons, dat wordt bediend door de stamlijnen 1 en 2 van het Düsseldorfse Stadtbahnnet.",
      "url": "/places/de-duesseldorf-hbf.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "railway_station",
      "coordinates": {
        "latitude": 51.2203,
        "longitude": 6.7928
      },
      "adminArea": "Nordrhein-Westfalen, Deutschland",
      "established": {
        "year": 1891,
        "precision": "year",
        "display": "1891"
      }
    },
    {
      "id": "place_de_koeln_hbf",
      "type": "place",
      "title": "Centraal station Keulen (Köln Hauptbahnhof)",
      "slug": "de-koeln-hbf",
      "summary": "Het in 1859 geopende centraal station van Keulen ligt direct bij de dom, beschikt over 11 sporen en is met circa 350.000 reizigers per dag een van de drukste stations van Duitsland.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-railways"
      ],
      "tags": [
        "tag-rail",
        "tag-railway-station"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Köln Hauptbahnhof — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/K%C3%B6ln_Hauptbahnhof",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:46+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:46+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 21,
      "body": "## Overzicht\n\nHet station werd in 1859 als „Centralbahnhof“ samen met de Dombrücke geopend; het huidige stationsgebouw opende na oorlogsschade in 1957. Het is een doorgangsstation in de directe nabijheid van de dom van Keulen en behoort tot prijscategorie 1. Dagelijks maken circa 350.000 reizigers en bezoekers gebruik van het station met circa 1.200 treinritten.\n\n## Bediende verbindingen\n\n- Langeafstandsverkeer: [[concept_ice_10|ICE 10]], [[concept_ice_42|ICE 42]], [[concept_ice_43|ICE 43]]; daarnaast verdere ICE-lijnen en ICE International/Thalys naar Amsterdam, Brussel en Parijs, IC/EC-verbindingen en ÖBB Nightjet\n- S-Bahn (stedelijke sneltrein): aansluiting op het net van de S-Bahn Rhein-Sieg via de sporen 10 en 11\n- Regionaal verkeer: RE 1, 5, 6, 7, 8, 9, 12, 22 alsmede meerdere RB-lijnen\n\n## Voorzieningen\n\nHet station heeft 11 sporen (waarvan 9 voor langeafstands- en regionaal verkeer en 2 S-Bahn-sporen) aan overdekte perrons. Twee ondergrondse haltes van de Keulse Stadtbahn – Dom/Hauptbahnhof en Breslauer Platz/Hauptbahnhof – ontsluiten het station van onderaf.",
      "url": "/places/de-koeln-hbf.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "railway_station",
      "coordinates": {
        "latitude": 50.9425,
        "longitude": 6.9581
      },
      "adminArea": "Nordrhein-Westfalen, Deutschland",
      "established": {
        "year": 1859,
        "precision": "year",
        "display": "1859"
      }
    },
    {
      "id": "place_de_hamburg_hbf",
      "type": "place",
      "title": "Centraal station Hamburg (Hamburg Hauptbahnhof)",
      "slug": "de-hamburg-hbf",
      "summary": "Het in 1906 geopende centraal station van Hamburg is met circa 550.000 reizigers per dag (2018) het drukste langeafstandsstation van Duitsland en na het Parijse Noordstation het op een na grootste station van Europa.",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-railways"
      ],
      "tags": [
        "tag-rail",
        "tag-railway-station"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Hamburg Hauptbahnhof — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/Hamburg_Hauptbahnhof",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:45+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:45+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 21,
      "body": "## Overzicht\n\nHet Hamburg Hauptbahnhof werd op 6 december 1906 geopend en verving meerdere vroegere kopstations. Als doorgangsstation met 12 perronsporen is het het belangrijkste spoorwegknooppunt van Noord-Duitsland en behoort het tot prijscategorie 1 van DB Station \u0026 Service. In 2018 werden dagelijks circa 550.000 reizigers geteld – na het Parijse Noordstation het op een na grootste station van Europa.\n\n## Bediende verbindingen\n\n- Langeafstandsverkeer: [[concept_ice_11|ICE 11]], [[concept_ice_18|ICE 18]], [[concept_ice_25|ICE 25]], [[concept_ice_28|ICE 28]], [[concept_ice_42|ICE 42]]; daarnaast IC/EC-lijnen, ÖBB Nightjet en FlixTrain\n- S-Bahn (stedelijke sneltrein): alle lijnen van de Hamburgse S-Bahn (S1, S11, S2, S21, S3, S31) op vier sporen\n- Metro: Hauptbahnhof Süd (geopend in 1912) met [[concept_ubahn_hamburg_u1|U1]] en [[concept_ubahn_hamburg_u3|U3]]; Hauptbahnhof Nord (geopend in 1968) met [[concept_ubahn_hamburg_u2|U2]] en [[concept_ubahn_hamburg_u4|U4]]\n- Regionaal verkeer: talrijke RE-, RB- en IRE-lijnen naar Sleeswijk-Holstein, Nedersaksen en Mecklenburg-Voor-Pommeren\n\n## Voorzieningen\n\nHet station bezit 12 perronsporen: acht langeafstands- en regionale sporen doorlopend in oost-westrichting en vier S-Bahn-sporen (waarvan twee in een tunnelgedeelte ten oosten van de hal). De twee metrostations Süd en Nord hebben samen zes metrogleisen. Op het zuidoostelijke voorplein ligt het centrale busstation (ZOB) van Hamburg.",
      "url": "/places/de-hamburg-hbf.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "railway_station",
      "coordinates": {
        "latitude": 53.5528,
        "longitude": 10.0064
      },
      "adminArea": "Hamburg, Deutschland",
      "established": {
        "year": 1906,
        "precision": "year",
        "display": "1906"
      }
    },
    {
      "id": "place_de_berlin_hbf",
      "type": "place",
      "title": "Centraal station Berlijn (Berlin Hauptbahnhof)",
      "slug": "de-berlin-hbf",
      "summary": "Het centraal station van Berlijn (Berlin Hauptbahnhof), geopend in 2006 als grootste kruisingsstation van Europa, is het centrale spoorwegknooppunt van Berlijn met 14 perronsporen op twee niveaus en dagelijks circa 329.000 reizigers en bezoekers (2019).",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-transit",
        "category-railways"
      ],
      "tags": [
        "tag-rail",
        "tag-railway-station"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Berlin Hauptbahnhof — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/Berlin_Hauptbahnhof",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:44+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:44+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 21,
      "body": "## Overzicht\n\nHet Berlin Hauptbahnhof werd officieel geopend op 26 mei 2006 en nam op 28 mei 2006 samen met de Noord-Zuid-langeafstandsbaan de geregelde dienstexploitatie op. Het ontstond op de locatie van het voormalige Lehrter Bahnhof en is als grootste kruisingsstation van Duitsland een van de 21 stations van de hoogste prijscategorie 1 van DB Station \u0026 Service. Volgens eigen opgave van de Deutsche Bahn maakten in 2019 dagelijks circa 329.000 reizigers en bezoekers gebruik van het station.\n\n## Bediende verbindingen\n\n- Langeafstandsverkeer: [[concept_ice_10|ICE 10]], [[concept_ice_11|ICE 11]], [[concept_ice_12|ICE 12]], [[concept_ice_18|ICE 18]], [[concept_ice_28|ICE 28]], [[concept_ice_29|ICE 29]]; daarnaast IC/EC-, Nightjet- en FlixTrain-verbindingen\n- S-Bahn (stedelijke sneltrein): bediening op het bovenste niveau door de Stadtbahn (o.a. S5, S7, S9); de Noord-Zuid-S-Bahn (S21) is in aanbouw\n- Regionaal verkeer: meerdere RE-, RB- en IRE-lijnen op het bovenste en onderste perronniveau\n\n## Voorzieningen\n\nHet station is verdeeld over vijf niveaus met een hoogteverschil van maximaal 25 m. Het bovenste niveau (Stadtbahn) heeft vier langeafstands- en regionale sporen en twee S-Bahn-sporen, het onderste niveau (Noord-Zuid-tunnel) acht langeafstands- en regionale sporen; samen 14 perronsporen. Op het onderste niveau liggen tevens twee metrogleisen (eerst lijn U55, sinds 2020 onderdeel van de [[concept_ubahn_berlin_u5|U5]]).",
      "url": "/places/de-berlin-hbf.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "railway_station",
      "coordinates": {
        "latitude": 52.525,
        "longitude": 13.3694
      },
      "adminArea": "Berlin, Deutschland",
      "established": {
        "year": 2006,
        "precision": "year",
        "display": "2006"
      }
    },
    {
      "id": "place_de_sachsen_anhalt",
      "type": "place",
      "title": "Saksen-Anhalt",
      "slug": "de-sachsen-anhalt",
      "summary": "Saksen-Anhalt ligt in het centrum van Oost-Duitsland, heeft de hoofdstad Magdeburg, rond 20.460 km² oppervlakte en ongeveer 2,18 miljoen inwoners (volkstelling 2022).",
      "status": "published",
      "categories": [
        "category-geography",
        "category-history"
      ],
      "tags": [
        "tag-admin-division"
      ],
      "sources": [
        {
          "id": "wikipedia",
          "title": "Sachsen-Anhalt — Wikipedia",
          "url": "https://de.wikipedia.org/wiki/Sachsen-Anhalt",
          "locator": "abgerufen 2026-10-28"
        }
      ],
      "createdAt": "2026-10-31T12:41:44+08:00",
      "updatedAt": "2026-10-31T12:41:44+08:00",
      "updatedBy": "user:admin",
      "revision": 19,
      "body": "## Overzicht\n\nSaksen-Anhalt ligt in het centrum van het oosten van Duitsland en strekt zich uit van de Altmark tot de Harz. De hoofdstad is Magdeburg, grootste stad is eveneens Magdeburg, naast Halle (Saale). De deelstaat omvat rond 20.460 km² en telt ongeveer 2,18 miljoen inwoners (volkstelling 2022). De ISO-3166-2-code is DE-ST. Saksen-Anhalt trad in 1990 in het kader van de hereniging toe tot de Bondsrepubliek.\n\n## Bestuurlijke indeling\n\nDe drie na 1990 heroprichtte regierungsbezirke (bestuursdistricten) Dessau, Halle en Magdeburg werden per 1 januari 2004 opgeheven. Onder het deelstaatniveau bestaan sinds de kringhervorming van 2007 elf landkreise (plattelandsdistricten) en 3 kreisfreie steden (stadsdistricten) (Dessau-Roßlau, Halle (Saale), Magdeburg).\n\n## Grootste steden\n\n- Magdeburg（rond 240.000 inwoners）\n- Halle (Saale)（rond 215.000 inwoners）\n- Dessau-Roßlau（rond 76.000 inwoners）\n\n## Vervoer\n\nMagdeburg en Halle (Saale) liggen aan de belangrijke oost-west- en noord-zuid-spoor- en snelwegassen (A 2, A 4, A 9, A 14); Halle is verbonden met de luchthaven Leipzig/Halle.\n\n## Economie\n\nBelangrijk zijn de chemische industrie in het Mitteldeutsche Chemiedreieck (Dow in Schkopau), machinebouw, landbouw evenals een groeiende fotovoltaïsche en batterijindustrie.",
      "url": "/places/de-sachsen-anhalt.html",
      "lang": "nl",
      "availableLangs": [
        "zh",
        "ar",
        "en",
        "es",
        "fr",
        "hi",
        "id",
        "it",
        "ja",
        "ko",
        "ms",
        "nl",
        "pt",
        "ru",
        "th",
        "tr",
        "vi",
        "zh-hant"
      ],
      "placeKind": "Bundesland",
      "coordinates": {
        "latitude": 52,
        "longitude": 11.65
      },
      "adminArea": "Deutschland",
      "established": {
        "year": 1990,
        "precision": "year",
        "display": "1990 (Beitritt nach der Wiedervereinigung)"
      }
    }
  ],
  "lang": "nl",
  "pagination": {
    "page": 524,
    "pageSize": 50,
    "total": 50001,
    "pageCount": 1000,
    "prevUrl": "/nl/search-523.json",
    "nextUrl": "/nl/search-525.json"
  }
}